Roland de Groot ontving donderdag een van de hoogste civiele onderscheidingen die Nederland kent. De 86-jarige decorontwerper en artdirector werd benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Daarmee erkent Nederland officieel wat vakgenoten al lang wisten: achter de decors van iconische televisieshows en internationale producties schuilt een meester in zijn vak.
Een riddertitel voor een leven in het decor
De Orde van de Nederlandse Leeuw is een van de zwaarste koninklijke onderscheidingen die een burger in Nederland kan ontvangen. De benoeming van Roland de Groot vond plaats op donderdag 23 juli 2026. Burgemeester Ton Heerts van Apeldoorn reikte het erelintje persoonlijk uit, in de stad waar de ontwerper woont. Het is een erkenning die zelden valt aan mensen die werken in de relatief onzichtbare wereld achter de camera.
Als artdirector is het werk van Roland de Groot per definitie bedoeld om onopgemerkt te blijven. Een goed decor trekt geen aandacht naar zichzelf. Het ondersteunt acteurs, versterkt verhalen en creëert werelden die de kijker als vanzelfsprekend accepteert. Bovendien vraagt dat soort vakmanschap niet alleen technisch inzicht, maar ook een scherp gevoel voor esthetiek, sfeer en dramaturgie. Precies daarin heeft De Groot zich gedurende zijn lange loopbaan onderscheiden.
De officiële motivering spreekt van een exceptionele bijdrage aan de Nederlandse en internationale televisie- en filmindustrie. Die formulering is opvallend breed. Ze beslaat niet één productie of één genre, maar een heel carrièretraject. Daaruit blijkt dat de jury de totale indruk van een leven lang werken heeft meegewogen, niet slechts één hoogtepunt.
Van de televisie tot het songfestival
De loopbaan van Roland de Groot als decorontwerper en artdirector strekte zich uit over tientallen jaren en meerdere disciplines. Hij werkte aan iconische Nederlandse televisieprogramma’s en was bovendien betrokken bij grote internationale producties, waaronder het Songfestival. Dat soort evenementen stelt enorme eisen aan het decor. Miljoenen kijkers over de hele wereld beoordelen elk detail. Toch slaagde De Groot er telkens in om indrukwekkende visuele werelden te bouwen die bijbleven.
Televisiedecors vragen om een specifieke aanpak. Anders dan in de film werkt een decorontwerper bij televisie vaak onder grote tijdsdruk en met beperkte budgetten. Daarnaast moet een decor er goed uitzien vanuit meerdere camerahoeken tegelijk. Voor het Songfestival komen daar nog de eisen van een live-optreden bij, met lichtshows, bewegende onderdelen en een podium dat duizenden mensen in de zaal moet imponeren. Dat Roland de Groot in al die omstandigheden zijn stempel wist te drukken, maakt de riddertitel begrijpelijk.
Burgemeester Heerts reikt het lintje uit
Burgemeester Ton Heerts van Apeldoorn had de eer om het erelintje persoonlijk te overhandigen. Dat gebeurde in de stad die Roland de Groot zijn thuis noemt. De uitreiking door de eigen burgemeester geeft de onderscheiding een persoonlijk en lokaal karakter. Apeldoorn kan daarmee trots zijn op een inwoner die zijn vakgebied op nationaal en internationaal niveau heeft vertegenwoordigd. De keuze voor een lokale uitreiking benadrukt bovendien de menselijke kant van de onderscheiding, los van de grote steden waar de televisie-industrie zich doorgaans concentreert.
De Telegraaf omschreef het vakmanschap van Roland de Groot als zeldzaam. Die kwalificatie raakt iets wezenlijks. In een industrie die voortdurend verandert, van analoog naar digitaal, van studio naar locatie, van nationaal naar internationaal, wist hij zijn relevantie telkens te bewaren. Dat vraagt om aanpassingsvermogen, maar ook om een kern van artistieke overtuiging die niet meegaat met elke mode.
Wat de onderscheiding betekent voor de sector
De benoeming van Roland de Groot heeft ook een bredere betekenis voor de televisie- en filmsector. Riddertitels gaan doorgaans naar wetenschappers, bestuurders of mensen in publieke functies. De erkenning van een decorontwerper op dit niveau is daarmee relatief uitzonderlijk. Het stuurt een signaal naar de creatieve industrie: ook achter de schermen geleverd vakmanschap telt mee in de nationale waardering. Dat is een boodschap die veel mensen in vergelijkbare beroepen, van kostuumontwerpers tot geluidsontwerpers, ongetwijfeld welkom zullen heten.
Bovendien werpt de onderscheiding een licht op de rol van ambacht in een industrie die steeds meer leunt op digitale technieken en computergestuurde effecten. De bijdrage van Roland de Groot stamt grotendeels uit een tijdperk waarin decors met de hand werden gebouwd, geschilderd en ingericht. Dat fysieke vakmanschap raakt steeds meer in de vergetelheid. Echter, de Orde van de Nederlandse Leeuw herinnert het publiek eraan dat dit fundament onmisbaar was voor de televisiewereld die Nederland kent.
Een loopbaan die generaties inspireert
Op 86-jarige leeftijd een riddertitel ontvangen is geen alledaagse gebeurtenis. Voor Roland de Groot betekent het een officiële bekroning van een carrière die generaties van televisiemakers heeft beïnvloed. Jonge decorontwerpers en artdirectors die nu actief zijn in de Nederlandse industrie, hebben vaak indirect geprofiteerd van de tradities en standaarden die pioniers als De Groot hebben gevestigd. De riddertitel maakt dat erfgoed zichtbaar en bespreekbaar.
De onderscheiding is daarmee niet alleen een persoonlijke eer voor Roland de Groot. Ze is ook een erkenning van een hele beroepsgroep die Nederland jarenlang visueel heeft gevormd. Wat er nu volgt, is een vraag die de sector zelf zal moeten beantwoorden: hoe wordt dit vakmanschap doorgegeven aan de volgende generatie, en hoe zorgt de industrie dat de kennis van mensen als De Groot niet verloren gaat nu zij langzaam de scène verlaten?
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl, RTL Boulevard, RTL Nieuws, Telegraaf.nl
