Sendric S. (25) schoot in minder dan twee weken drie volstrekt willekeurige mannen dood op straat in Rotterdam-IJsselmonde. Donderdag eiste het Openbaar Ministerie twintig jaar gevangenisstraf én gedwongen tbs-behandeling. De zaak stelt de rechter voor een ingewikkeld dilemma: hoe zwaar weegt geestesziekte bij iemand die drie keer de trekker overhaalde?
Drie moorden in twee weken
De schietincidenten vonden plaats eind 2024 en begin 2025, allemaal in het Rotterdamse stadsdeel IJsselmonde. De drie slachtoffers waren mannen van 58, 63 en 81 jaar oud. Ze liepen op straat en hadden niets met Sendric S. te maken. De locaties van de schietpartijen lagen op loopafstand van elkaar, in de buurt waar S. op dat moment woonde. Bovendien verwijt justitie hem een poging tot doodslag op een dakloze man in het centrum van Rotterdam, die hij neestak.
S. heeft zijn daden zowel tijdens politieverhoren als tegenover de rechter volledig bekend. Hij verklaarde een vuurwapen te hebben aangeschaft met als uitgesproken doel mensen dood te schieten. Snapchat-berichten aan de leverancier van het wapen ondersteunen die verklaring. Volgens het OM is in alle drie de gevallen sprake van voorbedachten rade, wat de zaken juridisch zwaarder maakt dan een impulsieve daad.
Stemmen in zijn hoofd
Tegenover politie en rechter legde Sendric S. incoherente verklaringen af. Hij beweerde instructies te hebben gekregen van stemmen in zijn hoofd, die hem zouden hebben opgedragen een wapen te kopen en vervolgens mensen aan te vallen. Als beloning zou hij geld ontvangen. Op de dag van de derde moord keek S. naar eigen zeggen op zijn bankrekening om te controleren of dat geld al was gestort. In een ander verhoor verklaarde hij te hebben willen weten hoe het voelde om iemand dood te schieten. Bij de eerste moord had hij, zo zei hij zelf, ‘niet heel veel gevoeld’.
Gedragsdeskundigen van het Pieter Baan Centrum, waar S. werd geobserveerd, concludeerden dat hij lijdt aan schizofrenie en een lichte verstandelijke beperking. Dat hij stemmen hoorde, achten de onderzoekers plausibel. Zijn moeder en zus hadden hem thuis wel degelijk horen terugpraten en ruzie zoeken met die stemmen. Zowel de psycholoog als de psychiater van het Pieter Baan Centrum oordeelden dat S. sterk verminderd toerekeningsvatbaar is en adviseerden tbs met dwangverpleging.
OM: vergelding moet meewegen
De officier van justitie neemt de conclusies van de gedragsdeskundigen over, maar voegt daar een eigen nuancering aan toe. Volgens het Openbaar Ministerie staat niet onomstotelijk vast dat de stemmen S. dwingend opdrachten gaven waaraan hij geen weerstand kon bieden. Daarnaast wijst de officier op verklaringen waaruit enig besef van de ongeoorloofdheid van zijn daden blijkt. Zo gaf S. aan een ‘kick’ te hebben ervaren doordat hij vooralsnog buiten beeld van de politie bleef. Alleen een langdurige gevangenisstraf, argumenteert het OM, doet recht aan het leed van de nabestaanden en geeft invulling aan het principe van vergelding.
Bovendien wil justitie met de hoge eis een signaal afgeven. In strafzaken waarbij verdachten een ernstige psychische stoornis hebben, wordt tbs-behandeling na een lange gevangenisstraf soms als weinig effectief gezien. Toch kiest het OM bewust voor de combinatie: twintig jaar cel én gedwongen tbs. Vergelding en maatschappijbeveiliging gaan hier hand in hand.
Verdediging wil geen gevangenisstraf
De advocaat van Sendric S. trekt een heel andere conclusie uit de bevindingen van het Pieter Baan Centrum. Omdat de deskundigen volledige ontoerekeningsvatbaarheid niet konden vaststellen maar evenmin konden uitsluiten, moet die twijfel in het voordeel van de verdachte werken, betoogde de raadsman. Hij verzoekt de rechter om S. volledig ontoerekeningsvatbaar te verklaren en uitsluitend tbs op te leggen, zonder gevangenisstraf. S. was door zijn psychische toestand simpelweg niet in staat de werkelijke betekenis van zijn daden te overzien, aldus de verdediging.
Nabestaanden in de rechtszaal
De slachtofferverklaringen van de nabestaanden maakten deel uit van de zitting. Sendric S. hoorde zowel die verklaringen als de eis van justitie aan zonder enige emotie te tonen. Zijn houding in de rechtszaal vormt een schrijnend contrast met de impact die zijn daden hebben gehad op de families van de drie slachtoffers. Drie gezinnen verloren in korte tijd een vader, grootvader of partner aan een willekeurige schutter in hun eigen buurt.
De vraag wat rechtvaardig is in een zaak als deze, raakt aan een breder maatschappelijk debat. Wanneer iemand door een ernstige psychische stoornis handelt, botsen vergeldingsprincipes met de behoefte aan behandeling en herstel. Het OM kiest hier nadrukkelijk voor een evenwicht waarbij de ernst van de feiten en het leed van nabestaanden niet ondergeschikt mogen zijn aan de psychiatrische diagnose van de dader.
Uitspraak volgt later
De rechtbank in Rotterdam doet op een later moment uitspraak in de zaak tegen Sendric S. De rechter staat dan voor de keuze: volgt hij de eis van het Openbaar Ministerie en legt hij twintig jaar cel en tbs op, of gaat hij mee met de verdediging en beperkt hij zich tot een gedwongen tbs-behandeling? Hoe de rechtbank de verklaringen van S. en de conclusies van het Pieter Baan Centrum weegt, zal bepalend zijn voor de uitkomst van een van de meest spraakmakende strafzaken van de afgelopen jaren in Nederland.
Bronnen en credits
Bronnen: NRC, Volkskrant
