Het dorp Engelen is in twee kampen gesplitst. Dat schrijft de gemeente Den Bosch vrijdag in een brief aan de gemeenteraad, nadat weken van protesten, snelwegblokkades en verhitte discussies de buurt op scherp hebben gezet. Het gemeentebestuur erkent openlijk dat het gemeenschapsgevoel flink is aangetast door de plannen voor een asielzoekerscentrum op bedrijventerrein De Vutter. Wat er nu als volgt staat, verrast velen: het besluit gaat niet eerder vallen dan september.
Hoe de onrust in Engelen ontstond
Begin april maakte Gemeente Den Bosch bekend dat zij van plan is om vijftig alleenstaande minderjarige vluchtelingen op te vangen op De Vutter, een bedrijventerrein dat voorheen diende als politiekantoor. Het gaat om jongens en meisjes tussen de vijftien en achttien jaar. De opvang zou een periode van maximaal vijftien jaar beslaan. Die aankondiging sloeg in als een bom in de kleine gemeenschap van Engelen.
Demonstranten gingen meerdere keren de straat op. Bovendien blokkeerden zij verschillende keren de nabijgelegen A59. Tijdens een van die protesten werd er ook met stenen gegooid en werd geprobeerd een rotonde af te sluiten. De emoties liepen daarmee letterlijk over de snelweg. De gemeente erkent in haar brief dat de reacties op de plannen sterk uiteenlopen, maar dat de spanning in het dorp ondertussen tastbaar is geworden.
Negen informatieavonden bleken niet genoeg
Na de aankondiging organiseerde de gemeente negen informatiemomenten voor direct omwonenden en ondernemers uit Engelen. Toch bleek dat niet voldoende. Volgens Omroep Brabant staan nog altijd 430 mensen op de wachtlijst voor een volgende bijeenkomst. Het college schrijft dan ook in de brief aan de raad dat bij inwoners een grote informatiebehoefte blijft bestaan. Dat gegeven is voor het gemeentebestuur de aanleiding geweest om het definitieve besluit over het azc op te schuiven.
Daarom houdt de gemeente aanstaande maandag een online informatieavond. “Zo kunnen we in een keer veel inwoners informatie verstrekken en een brede gelegenheid geven om vragen te stellen”, legt het college uit. Naast die online avond sluit de gemeente ook fysiek aan bij bestaande reguliere overleggen in Engelen en bij andere bijeenkomsten in de buurt. Zo hoopt zij meer mensen te bereiken dan via de eerdere momenten mogelijk was.
Leefbaarheidsplan moet rust brengen
Tegelijkertijd werkt de gemeente aan een zogeheten leefbaarheidsplan. Daarin wordt nagedacht over concrete maatregelen rondom verkeer, toezicht en verlichting bij de geplande opvanglocatie. Welke maatregelen dat precies worden, is nog niet vastgesteld. Het plan is bedoeld als een brug tussen de zorgen van bewoners en de uitvoering van de opvang, mocht het raadsbesluit in september positief uitvallen.
Het raadsbesluit stond aanvankelijk gepland voor juli. Vanwege de extra informatiemomenten is die datum nu verschoven naar september. De gemeente benadrukt daarbij nadrukkelijk dat het plan zelf niet van tafel is. Het gaat uitsluitend om uitstel, zodat inwoners beter geïnformeerd zijn op het moment dat de gemeenteraad een definitief besluit neemt. Of dat besluit positief of negatief uitvalt, is op dit moment nog volledig open.
Gemeenschap voelt de druk
De gemeente Den Bosch spreekt in de brief van een gemeenschap die onder druk staat. “Het gevoel van gemeenschap in het dorp heeft een deuk opgelopen”, schrijft het gemeentebestuur. “Veel mensen ervaren polarisatie tussen voor- en tegenstanders, waarmee ook het uitspreken van de eigen mening onder druk is komen te staan. Mensen geven aan zich niet vrij te voelen hun mening te uiten.” Dat is een opmerkelijke erkenning van een lokaal bestuur, omdat het aangeeft dat de maatschappelijke impact inmiddels verder reikt dan de opvang zelf.
De gemeente hoopt dat de extra informatiemomenten en het leefbaarheidsplan de verbinding tussen inwoners herstellen. Toch is het de vraag of informatievoorziening alleen genoeg is om dieperliggende spanningen weg te nemen. De gemeente spreekt zelf van sterk uiteenlopende reacties en emoties. Dat wijst erop dat ook na een besluit in september het maatschappelijke debat in Engelen niet zomaar zal verstommen.
Bredere discussie over opvang van minderjarigen
De situatie in Engelen staat niet op zichzelf. In meer Nederlandse gemeenten leidt de aankondiging van opvang voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen tot protest en maatschappelijke spanning. De combinatie van een bestaand woningtekort, gevoelens van onzekerheid en gebrekkige communicatie zorgt in veel buurten voor weerstand. In dat licht is het besluit van Den Bosch om extra informatiemomenten in te lassen en een leefbaarheidsplan op te stellen een stap die andere gemeenten mogelijk als voorbeeld zullen bekijken.
Bovendien illustreert de wachtlijst van 430 mensen hoe groot de behoefte aan duidelijkheid is. Niet iedereen op die lijst hoeft tegenstander te zijn. Sommigen willen simpelweg weten wat de plannen voor hun directe leefomgeving betekenen. Die informatiebehoefte serieus nemen lijkt precies wat de gemeente nu probeert te doen, al is het resultaat van die aanpak nog onzeker.
De gemeenteraad van Den Bosch neemt in september een definitief besluit over de geplande opvanglocatie op bedrijventerrein De Vutter in Engelen. Tot die tijd organiseert de gemeente extra informatieavonden en werkt zij verder aan het leefbaarheidsplan. Hoe de stemming in het dorp zich tegen die tijd heeft ontwikkeld, zal mede bepalen hoe het debat in de raad verloopt.
Bronnen en credits
Bronnen: NOS, Omroepbrabant.nl
