Het kabinet wil niet alleen de huur van scheefwoners verplicht laten stijgen, maar ook een vermogenstoets invoeren voor wie in aanmerking komt voor een sociale huurwoning. Dat blijkt uit een Kamerbrief van woonminister Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66), zo melden meerdere Nederlandse media op basis van hetzelfde ANP-bericht. Daarmee komt er mogelijk een tweede toegangsdrempel bij, naast het inkomen dat nu al bepalend is voor wie een sociale huurwoning krijgt.
Op dit moment speelt volgens de berichtgeving alleen inkomen een rol bij de toewijzing van een sociale huurwoning. Wie eenmaal binnen is, kan in principe blijven wonen, ook als het inkomen later flink stijgt of als er vermogen wordt opgebouwd. Het kabinet wil dat veranderen door vermogen expliciet mee te wegen bij de toegang tot deze woningen.
Verplichte huurstijging voor scheefwoners
Naast de vermogenstoets bevat de Kamerbrief een tweede maatregel: een verplichte huurverhoging voor mensen die scheefwonen. Het gaat volgens de berichtgeving om een stijging van 50 of 100 euro per maand voor huurders in een sociale huurwoning van wie het inkomen niet langer bij de huurprijs past. Woningcorporaties mogen dit nu al doen, maar volgens de Kamerbrief gebeurt dat lang niet altijd.
Een verklaring die in de berichtgeving wordt genoemd: corporaties zien er soms van af omdat huurders niet gemakkelijk een woning kunnen vinden die beter bij hun inkomen past. Daardoor blijven mensen met een hoger inkomen in een relatief goedkope sociale huurwoning wonen, terwijl woningzoekenden met een lager inkomen achter het net vissen.
Wet moet corporaties verplichten
Om dat te doorbreken, wil het kabinet een wet die woningcorporaties verplicht de huurverhoging daadwerkelijk door te voeren. Volgens de berichtgeving wordt de huur, indien nodig, jaarlijks verhoogd tot de maximale huurprijs die bij de woning hoort. Daarmee verschuift de keuze van vrijblijvend naar verplicht: corporaties krijgen minder ruimte om van een huurverhoging af te zien.
De voorgenomen wet moet volgens de berichtgeving begin volgend jaar in internetconsultatie gaan. Dat betekent dat het wetsvoorstel dan openbaar wordt gemaakt, waarna belanghebbenden erop kunnen reageren voordat het eventueel bij de Tweede Kamer wordt ingediend. Een definitieve datum voor invoering van de maatregelen is niet bekendgemaakt.
Vermogenstoets als nieuwe drempel
De vermogenstoets die de minister wil invoeren, moet volgens de berichtgeving voorkomen dat mensen met vermogen een sociale huurwoning krijgen, of hen bij toewijzing een hogere huur laten betalen. Hoe die toets er precies uit komt te zien, welke vermogensgrens zou gelden en of deze alleen voor nieuwe aanvragers gaat gelden, staat niet in de beschikbare berichtgeving.
Daarmee raakt het plan een andere groep dan de verplichte huurverhoging. Die laatste maatregel is gericht op huurders die al in een sociale huurwoning wonen en van wie het inkomen inmiddels niet meer bij de huurprijs past. De vermogenstoets zou juist bij de poort ingrijpen, bij de toewijzing van nieuwe sociale huurwoningen.
Wie is de minister achter het voorstel
Volgens informatie op de website van de Rijksoverheid is Elanor Boekholt-O’Sullivan geboren op 23 februari 1976 in Cork, Ierland. Voordat zij minister werd, bekleedde zij verschillende functies bij het ministerie van Defensie, onder meer als plaatsvervangend directeur-generaal Beleid en als commandant van het Defensie Cyber Commando. Zij werd benoemd tot minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in het kabinet-Jetten. Op de website van de Rijksoverheid staat verder dat het kabinet ook werkt aan een bredere aanpak van de woningnood, met onder meer plannen voor snellere en meer woningbouw en samenwerking met pensioenfondsen voor middenhuurwoningen.
Elanor Boekholt-O’Sullivan is minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Op de website van de Rijksoverheid staat dat zij zich onder meer bezighoudt met woningbouw, betaalbaarheid van wonen en huurbeleid, waaronder huurtoeslag. Scheefhuur in sociale huurwoningen van woningcorporaties is volgens diezelfde bron een onderwerp waarvoor het kabinet al langer aan wetgeving werkt.
De twee maatregelen uit de Kamerbrief, de verplichte huurstijging en de vermogenstoets, passen in die bredere lijn. Beide zijn erop gericht dat sociale huurwoningen vaker terechtkomen bij, of beschikbaar blijven voor, mensen die daar op basis van inkomen en vermogen het meest op zijn aangewezen.
Wat nog niet vaststaat
Concrete gevolgen voor individuele huurders zijn nog niet uitgewerkt in de beschikbare berichtgeving. Onduidelijk is welke inkomensgrenzen bepalen of iemand 50 of 100 euro extra moet gaan betalen, en of er overgangsregels komen voor huurders die al jaren in dezelfde woning wonen. Ook is niet bekend hoeveel huishoudens de maatregelen zouden raken.
Voorlopig is de aankondiging in de Kamerbrief een plan, geen aangenomen wet. Pas na de internetconsultatie, die begin volgend jaar zou starten, wordt duidelijker of en in welke vorm het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer belandt.
