Maandenlang wisten de gemeente Den Bosch en de politie van tientallen bekladdingen bij tegenstanders van de geplande asielopvang in Engelen, maar ze zwegen erover. Dat blijkt uit onderzoek van Omroep Brabant, dat inwoners sprak en foto’s en resten van de graffiti bekeek. De zaak legt een schrijnende dimensie bloot in een dorp dat al maanden verdeeld is.
Een dorp in de greep van spanning
Aan de Beverspijken in het Brabantse Engelen is een opvang gepland voor mogelijk vijftig minderjarige asielzoekers. Dat voornemen zorgt al maanden voor onrust, protesten en intimidaties in het dorp. De spanningen zijn op twee fronten voelbaar. Bovendien bleken de problemen al veel eerder te zijn begonnen dan tot nu toe bekend was.
Eind juli kwamen bekladdingen en vernielingen breed in het nieuws. Woningen en auto’s van inwoners die zich niet openlijk hadden uitgesproken tegen de opvang werden beklad met teksten als ‘hoer’, ‘stink teef’ en ‘links dood’. Echter, uit het onderzoek van Omroep Brabant blijkt nu dat er al eerder een andere reeks bekladdingen plaatsvond, gericht op een heel andere groep.
Hakenkruizen voor de deur van tegenstanders
Niet de voorstanders, maar juist de tegenstanders van de opvang werden als eerste doelwit gekozen. Met witte graffiti werden hakenkruizen en leuzen als ‘racisten‘, ‘fascist‘ en ‘Fuck Defend‘ op stoepen gespoten, pal voor woningen waar een anti-azc poster hing. De bekladdingen verschenen in verschillende wijken in Engelen, waaronder De Vutter, De Bloemendaal en De Meerheuvel.
Daarnaast werd ook een reclamebord van een tegenstander van de opvang beklad. Een informatiebord bij de lokale voetbalclub moest eveneens het ontgelden. Omroep Brabant baseerde de berichtgeving op directe gesprekken met inwoners én op foto’s en zichtbare resten van de graffiti die de redactie zelf bekeek.
Actiegroep: ‘Tientallen gevallen sinds mei’
Actiegroep Defend United, die een prominente rol speelt in de discussie rond asielopvang, bevestigde in een interview met Omroep Brabant dat de bekladdingen al vanaf mei voorkomen. Volgens de groep gaat het om tientallen incidenten. Dit aantal is niet onafhankelijk bevestigd; alleen Defend United zelf spreekt van deze omvang.
Gradus van Defend United laat zich duidelijk uit over de ervaring. “We worden weggezet als nazi’s en fascisten. Het zijn linkse malloten die dat doen. Aangifte doen we niet, het wordt toch niet opgepakt.” Toch blijkt dat een aantal inwoners wel degelijk aangifte heeft gedaan en meldingen heeft gedaan bij de wijkagent. De politie wil hier verder niet op ingaan.
Gemeente zweeg, maar wist het wel
Opvallend is de houding van de gemeente Den Bosch. Toen Omroep Brabant navraag deed, zei een woordvoerder aanvankelijk: “Meldingen daarover zijn bij ons niet bekend.” Echter, na verder doorvragen veranderde het verhaal. “We weten er wel van. Maar nu is alles weggehaald en verder gaan we er niet op in.” De gemeente erkende dus op de hoogte te zijn geweest, maar had er bewust niet over gecommuniceerd.
Dit roept vragen op over hoe gemeenten en politie omgaan met intimidatie aan beide kanten van het debat. Bovendien suggereert het tijdstip van de eerste bekladdingen, al in mei, dat de spanningen in Engelen dieper en langduriger zijn dan de publieke berichtgeving tot nu toe liet zien.
Defend United veroordeelt vernielingen van eind juli
Voor het eerst sprak Defend United zich ook uit over de bekladdingen en vernielingen van eind juli, die gericht waren tegen inwoners die niet actief tégen de opvang ageerden. Gradus zegt de acties af te keuren. “Als ze bij ons in de groep zitten en bewezen wordt dat ze het gedaan hebben, gaan ze uit Defend.” Daarmee neemt de groep formeel afstand van die incidenten.
Toch is die distantie niet onbesproken. Omroep Brabant meldt dat een lokale afdeling, Defend United Den Bosch, eerder op sociale media sympathie uitte voor de bekladdingen van eind juli en steun uitsprak voor de verdachten. Of de twee personen die vorige week werden aangehouden voor die vernielingen lid zijn van de actiegroep, liet Gradus bewust in het midden. Inwoners vertelden de omroep bovendien dat eerder een hakenkruis was gespoten voor de woning van de twee aangehouden verdachten. Daarmee zijn ook zij slachtoffer geworden van de vroegere bekladdingsgolf.
Polarisatie zet dorp onder druk
De situatie in Engelen illustreert hoe de discussie rond asielopvang in Nederland kan ontsporen tot fysieke intimidatie aan meerdere kanten. Bewoners staan tegenover bewoners. Graffiti als wapen is op beide groepen ingezet, met hakenkruizen als meest beladen symbool. Daarboven staat een politiek debat dat in juni al leidde tot een spoeddebat in Den Bosch over de geplande opvang.
De identiteit en de motieven van degenen die de hakenkruizen en leuzen bij tegenstanders spoten, zijn vooralsnog niet vastgesteld. Daderschap is dus onbekend. Dat maakt het des te moeilijker voor gemeente en politie om helder te communiceren, al verklaart het hun stilzwijgen niet.
Ondertussen is de situatie in Engelen verre van gestabiliseerd. De plannen voor de opvang van mogelijk vijftig minderjarige asielzoekers aan de Beverspijken zijn nog niet definitief. Zolang die onzekerheid voortduurt, en zolang autoriteiten zwijgen over incidenten die al maanden spelen, blijft het risico op verdere escalatie reëel.
Bronnen en credits
Bronnen: Hart van Nederland, Omroepbrabant.nl
