Jos Leijdekkers, de voortvluchtige Nederlandse drugscrimineel die de wereld kent als Bolle Jos, heeft er opnieuw een veroordeling bij. De rechtbank in Tongeren legde hem donderdag veertien jaar gevangenisstraf op in het Belgische megaproces Costa. Daarmee tikt het door media opgetelde totaal van zijn celstraffen door naar meer dan honderd jaar, verdeeld over tien rechtszaken in twee landen.
Een cokeroute door de haven van Antwerpen
Het Costa-proces draait om de grootschalige smokkel van cocaïne via de haven van Antwerpen. Volgens berichtgeving van Panorama werden in dit dossier maar liefst vier criminele organisaties tegelijk aangepakt. De drugs werden verborgen in ladingen hout, schroot en fruit, afkomstig uit Zuid-Amerika. In totaal gaat het om ruim 25.000 kilo cocaïne die op die manier Europa binnenkwam, aldus diezelfde bron.
De rechtbank in Tongeren sprak donderdag uitspraken uit tegen 51 verdachten. Daarbij deelden de rechters in totaal 455 jaar gevangenisstraf uit, zo meldt Panorama. Leijdekkers ontving de zwaarste individuele straf van alle veroordeelden in dit proces. Bovendien legde de rechtbank hem naast de gevangenisstraf ook een boete op van 400.000 euro, ook volgens Panorama. Zijn betrokkenheid betrof de smokkel van ten minste 1.600 kilo cocaïne.
De feiten stammen uit een ander tijdperk
Opmerkelijk is dat de feiten waarvoor Bolle Jos nu veroordeeld werd, al ongeveer acht jaar oud zijn. De misdrijven speelden zich dus af rond 2018, een periode waarin hij al volop actief was in het internationale drugscircuit. Sindsdien is hij niet meer in handen van justitie gevallen. Vermoedelijk houdt hij zich schuil in het buitenland, waarbij Sierra Leone als meest waarschijnlijke verblijfplaats wordt genoemd. Officiële bevestiging van zijn verblijfplaats ontbreekt echter.
Andere prominente verdachten in de Costa-zaak ontvingen eveneens forse straffen. Geert F. kreeg dertien jaar cel, terwijl aanvankelijk twintig jaar tegen hem was geëist. Tom B., die in de volksmond de kleine Escobar van de Kempen wordt genoemd, hoorde twaalf jaar gevangenisstraf. De Nederlander Henk R. kreeg elf en een half jaar opgelegd. Voormalig politieman Willy van M., bijgenaamd de Nonkel, werd veroordeeld tot negen jaar. Nathan S., zoon van Belgisch basketballegende Jan Willem ‘Willy’ S., kreeg acht jaar cel. Dit alles op basis van berichtgeving van Panorama.
Tien rechtszaken, één voortvluchtige
De veroordeling in het Costa-proces is niet de eerste, en vermoedelijk ook niet de laatste voor Leijdekkers. Volgens het AD is hij inmiddels in tien afzonderlijke rechtszaken veroordeeld, in zowel Nederland als België. Het AD telt de opgelegde straffen op tot 103 jaar. Panorama stelt dat het totaal zelfs boven die grens uitkomt. Over de precieze berekening bestaat dus enige tegenstrijdigheid tussen de bronnen, maar over de symbolische grens van honderd jaar zijn ze het eens.
Daarbij verdient nuance: een optelsom van afzonderlijke celstraffen betekent juridisch niet automatisch dat Leijdekkers al die jaren ook daadwerkelijk achter elkaar moet uitzitten. Hoe eventuele samenloop van straffen juridisch uitwerkt, lichten de beschikbare bronnen niet toe. Desondanks geeft het totale getal een indruk van de schaal waarop hij als verdachte en veroordeelde in beeld is bij justitie aan beide zijden van de grens.
Afwezig in de rechtszaal, aanwezig in de dossiers
Wat opvalt aan de talloze rechtszaken tegen Bolle Jos, is zijn consistente afwezigheid. Hij verscheen in geen van de zaken en stuurde ook geen advocaat, zo meldt Panorama. Die houding maakt hem tot een bijzonder figuur in de Europese misdaadgeschiedschrijving: uitgebreid berecht, nooit aanwezig. Desondanks beschouwen justitiële autoriteiten hem als een van de meest gezochte criminelen in de Benelux, al is die kwalificatie gebaseerd op mediagebruik en niet op een officiële ranglijst.
De 35-jarige Brabander begon zijn criminele carrière in relatieve anonimiteit, maar groeide uit tot een van de bekendste namen in het Nederlandse en Belgische drugscircuit. Zijn bijnaam Bolle Jos werd synoniem met grootschalige cocaïnehandel en systematische ontduiking van justitie. Elke nieuwe veroordeling voegt een hoofdstuk toe aan een verhaal dat hij zelf nooit van binnenuit een rechtszaal heeft gevolgd.
Wat nu nog rest voor de rechtsstaat
Voor de Belgische en Nederlandse autoriteiten is de veroordeling in de Costa-zaak opnieuw een juridische overwinning, maar ook een pijnlijke herinnering aan hun onvermogen om Leijdekkers daadwerkelijk vast te zetten. Zolang hij vrij rondloopt, blijven alle veroordelingen samen symboolkracht. De straffen stapelen zich op in dossiers, niet in een cel. Bovendien benadrukt dit proces opnieuw hoe kwetsbaar de haven van Antwerpen als internationaal knooppunt voor drugssmokkel blijft, ondanks jarenlange handhavingsinspanningen.
Wanneer en of Jos Leijdekkers ooit opgepakt wordt, blijft onduidelijk. Zijn opsporing loopt in meerdere landen tegelijk, maar concrete doorbraken ontbreken vooralsnog. De rechtbank in Tongeren heeft gesproken. De vraag is wanneer justitie hem ook fysiek voor een rechtbank krijgt.
Bronnen en credits
Bronnen: AD, Nieuws.nl, Panorama.nl, Telegraaf.nl
