Het warme pinksterweer lokte miljoenen Nederlanders de tuin in, maar voor sommigen eindigde dat feestelijk weekend in een nachtmerrie. In Purmerend en Breda liep het tijdens het pinksterweekend vreselijk mis rond de barbecue of sfeerbrander. De Nederlandse Brandwonden Stichting en de brandweer trekken daarom nu samen aan de bel, met één kernboodschap: onvoorzichtigheid bij de barbecue kost mensen hun huid, letterlijk.
Een zomers ritueel met een schaduwkant
Zodra de temperaturen stijgen, gaat in Nederland massaal de barbecue aan. Dat is een vertrouwd beeld: de geur van houtskool, een koude drank erbij en vrienden en familie om je heen. Echter, achter dit idyllische plaatje schuilt een serieus gevaar. Elk jaar raken mensen zwaargewond bij barbecueongelukken, en juist in warme periodes neemt dat risico toe. Bovendien ontstaan ongelukken vaak door een simpele fout die iedereen kan maken.
De brandweer benadrukt dat het aantal meldingen rondom barbecuegebruik jaarlijks piekt zodra het zomerweer aanbreekt. Daarbij gaat het niet alleen om woningbranden door vonken, maar ook en juist om brandwonden bij de mensen die de barbecue bedienen. Vervolgens spelen aanmaakmiddelen een centrale rol in die ongelukken. Want niet elk product dat brand helpt maken, is ook veilig om te gebruiken.
Waarom spiritus zo gevaarlijk is
Spiritus is in veel Nederlandse keukens en garages te vinden. Het is goedkoop, makkelijk verkrijgbaar en lijkt op het eerste gezicht een handige oplossing als de kolen maar niet willen branden. Toch is het gebruik van spiritus bij een barbecue of sfeerbrander ronduit levensgevaarlijk. De vloeistof verdampt razendsnel en vormt zo een onzichtbare, brandbare wolk boven de kolen. Zodra je een vlam aansteekt, ontvlamt die wolk in een fractie van een seconde. Daarmee raken handen, armen en gezichten in een oogwenk zwaar verbrand.
De Nederlandse Brandwonden Stichting ziet dit patroon elk jaar terugkeren en waarschuwt met klem: gebruik spiritus nooit als aanmaakhulp. Bovendien geldt dit ook voor andere brandbare vloeistoffen zoals benzine of aceton. De enige veilige keuze is een aanmaakblokje of specifiek goedgekeurd aanmaakvloeistof, toegepast vóór je de barbecue aansteekt, nooit erna.
Wat er misging in Purmerend en Breda
Tijdens het pinksterweekend kwamen de gevaren pijnlijk dichtbij. In zowel Purmerend als Breda ging het ernstig mis bij het gebruik van de barbecue of een sfeerbrander. De exacte toedracht van beide incidenten is niet volledig bekendgemaakt, maar de brandweer bevestigt dat de ongelukken aanleiding geven tot een dringende oproep aan het publiek. Beide steden staan daarmee symbool voor een risico dat overal in Nederland aanwezig is, in elke tuin, op elk terras.
De incidenten bevestigen bovendien wat hulpverleners al langer zien: ongelukken met barbecues en sfeerbranders zijn geen uitzondering. Ze overkomen gewone mensen op een gewone zomerdag. Daarom vinden de brandweer en de Nederlandse Brandwonden Stichting het noodzakelijk om direct na deze incidenten met preventieadvies naar buiten te treden.
De veiligheidsadviezen die ertoe doen
Naast het absolute verbod op spiritus geven experts een aantal praktische richtlijnen mee. Zet de barbecue altijd op een stabiele, niet-brandbare ondergrond, ver van schuttingen, parasols en tuinmeubelen. Houd kinderen en huisdieren op veilige afstand van de barbecue, ook nadat het vuur al gedoofd lijkt. Kolen blijven namelijk nog uren nagloeien en veroorzaken ook dan nog ernstige brandwonden bij aanraking.
Daarnaast raden de brandweer en de Nederlandse Brandwonden Stichting aan om altijd een emmer water of zand binnen handbereik te hebben. Gooi echter nooit water op brandende vet- of oliebrand, omdat dat een gevaarlijke vlamuitbarsting kan veroorzaken. Wacht ook altijd tot de kolen volledig zijn afgekoeld voordat je de barbecue opruimt of de as weggooit. Bovendien: laat een barbecue nooit onbeheerd achter, ook niet als je denkt dat het vuur al uit is.
Sfeerbranders vragen om extra aandacht
Naast de klassieke houtskoolbarbecue zijn ook sfeerbranders de afgelopen jaren steeds populairder geworden in Nederlandse tuinen. Die branders, gevuld met brandgel of bio-ethanol, zien er decoratief uit maar brengen vergelijkbare risico’s met zich mee. De brandweer waarschuwt specifiek dat mensen bij sfeerbranders regelmatig de fout maken om bijvullen terwijl de brander nog warm of zelfs nog aan is. Dat leidt direct tot een plotselinge vlam die niet te beheersen valt.
De Nederlandse Brandwonden Stichting ziet ook bij sfeerbranders een stijging in het aantal ernstige brandwonden. Bovendien zijn de verwondingen bij dit type ongelukken vaak ernstig, omdat de vlam direct in het gezicht of op de handen slaat. Vul een sfeerbrander daarom altijd bij als het apparaat volledig afgekoeld is en gebruik uitsluitend de brandstof die de fabrikant voorschrijft.
De oproep aan alle tuinbarbecuers
De boodschap van de hulpverleners is helder: geniet van het mooie weer, steek gerust de barbecue aan, maar doe het slim. De incidenten in Purmerend en Breda tonen aan dat het misgaan van een barbecuemiddag geen ver-van-mijn-bed-show is. Het treft gewone families op een gewone feestdag. De brandweer en de Nederlandse Brandwonden Stichting hopen dan ook dat de ernst van deze incidenten mensen aanzet tot meer bewustzijn, niet tot angst, maar tot respect voor het vuur dat ze aansteken.
Met het warme zomerweer dat nog wekenlang kan aanhouden, verwachten hulpverleners dat de barbecues in Nederland voorlopig niet van de terassen verdwijnen. Daarom blijven beide organisaties actief communiceren over veilig gebruik. Want een geslaagde barbecue begint niet met het juiste vlees of de beste marinade, maar met een goede voorbereiding en de juiste aanmaakblokjes, nooit met spiritus.
