Willem-Alexander bekent zijn eigen fout in Utrecht: ‘Veel te laat’

Vrijdagochtend stond Utrecht in het middelpunt van het Japanse staatsbezoek aan Nederland. Koning Willem-Alexander bezocht voor de allereerste keer het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie, samen met koningin Máxima, keizer Naruhito en keizerin Masako. Dat hij er nog nooit eerder was geweest, verzweeg de koning niet. Zijn openhartige reactie bij aankomst zette meteen de toon voor een bijzonder bezoek.

Een eerlijke bekentenis op de oranje loper

Het koningspaar arriveerde als eerste bij het onderzoeksziekenhuis in Utrecht. Terwijl het keizerspaar nog even op zich liet wachten, kletste Willem-Alexander op de oranje loper met burgemeester Sharon Dijksma en bestuursleden van het centrum. Daarbij erkende de koning openlijk dat dit zijn eerste bezoek was aan de instelling. “Veel te laat”, zei hij zonder omwegen. Die zelfkritiek sloeg aan bij omstanders, want het centrum bestaat al jaren en draagt bovendien de naam van zijn eigen vrouw.

Het centrum opende zijn deuren in 2018, nadat koningin Máxima het officieel had ingewijd. Sindsdien is zij nauw betrokken bij de instelling, die geldt als het nationale expertisecentrum voor kinderkanker in Nederland. Voor haar was dit bezoek dus vertrouwd terrein. Voor haar man was het een primeur, en hij stak dat niet onder stoelen of banken.

Het keizerspaar arriveert: een historisch moment in Utrecht

Kort na het koningspaar arriveerde ook het Japanse keizerspaar. Willem-Alexander en Máxima stonden klaar om hen te verwelkomen bij de ingang van het centrum. Vervolgens poseerde het gezelschap gezamenlijk voor fotografen. Toen de fotografen vroegen of het viertal iets naar links wilde schuiven, greep de koning de kans voor een grapje. “Naar links, naar links”, riep hij, verwijzend naar het bekende Snollebollekes-nummer dat Oranjefans graag zingen bij het WK. Het ijs was snel gebroken.

Het bezoek van keizer Naruhito en keizerin Masako aan Nederland is een zeldzame gebeurtenis. Het staatsbezoek begon eerder deze week en omvatte al een staatsbanket, een bezoek aan het Rijksmuseum en een excursie naar Deltares. Het bezoek aan het Prinses Máxima Centrum was daarmee het laatste gezamenlijke programmaonderdeel van de twee paren.

Zieke kinderen geven bloemen en delen hun verhaal

Eenmaal binnen was de sfeer meteen hartelijk en persoonlijk. Twee meisjes die op dat moment zelf in het centrum worden behandeld, overhandigden bloemen aan keizerin Masako en koningin Máxima. Daarna nam het gezelschap uitgebreid de tijd om met de meisjes en hun families te praten. Die menselijke ontmoeting stond centraal in het bezoek, en gaf het een diepgang die verder ging dan protocollair vertoon.

Bovendien trok het viertal door naar het auditorium van het centrum. Daar kregen ze uitleg over lopende onderzoeken waarbij kinderen uit zowel Nederland als Japan zijn betrokken. Ook spraken ze met Japanse medewerkers die aan het centrum verbonden zijn, en kregen ze een korte rondleiding door de instelling. Daardoor kreeg het bezoek ook een wetenschappelijke dimensie, naast de emotionele.

Máxima en de bijzondere band met het centrum

Koningin Máxima heeft een bijzondere band met het centrum dat haar naam draagt. Zij opende het in 2018 en volgt de ontwikkelingen er sindsdien nauwgezet. Het Prinses Máxima Centrum behandelt kinderen met kanker uit heel Nederland en doet tegelijkertijd onderzoek naar betere behandelmethoden. Daarmee is het een van de meest gespecialiseerde instellingen voor kinderoncologie in Europa. Bovendien werkt het centrum samen met buitenlandse partners, waaronder instellingen in Japan.

Die internationale samenwerking maakte het bezoek extra relevant. Het feit dat Japan en Nederland op dit terrein samenwerken, gaf het staatsbezoek een concrete inhoud. Het ging niet alleen om protocol en diplomatie, maar ook om gedeelde wetenschappelijke ambities voor zieke kinderen in beide landen.

Diplomatie met een menselijk gezicht

Het bezoek aan het Prinses Máxima Centrum laat zien hoe een staatsbezoek verder kan reiken dan formele bijeenkomsten en officiële diners. Door de keuze voor dit specifieke programmaonderdeel stelden beide landen een kwetsbare en maatschappelijk relevante thematiek centraal. Zieke kinderen en hun ouders kregen daarmee aandacht op het hoogste diplomatieke niveau. Dat is bovendien een krachtig signaal naar de medewerkers en onderzoekers van het centrum, die dagelijks werken aan een van de moeilijkste medische uitdagingen.

Toch bleef het bezoek niet bij symboliek. De uitleg over gezamenlijke onderzoeken en de gesprekken met Japanse medewerkers gaven aan dat de band tussen beide landen op dit vlak inhoudelijk is. Dat maakt het centrum in Utrecht tot meer dan een decor voor een mooie foto; het is een plek waar internationale samenwerking tastbaar resultaat oplevert voor kinderen met kanker.

Programma loopt op zijn einde

Het bezoek in Utrecht markeerde het einde van het gezamenlijke programma van het koningspaar en het keizerspaar. Later op de dag staat er voor keizer Naruhito nog een solobezoek op het programma: hij trekt naar het Amsterdamse Bos. Daarmee sluit het staatsbezoek van het Japanse keizerspaar aan Nederland af met een combinatie van natuur en wetenschap. Het bezoek aan het Prinses Máxima Centrum blijft echter het meest in het geheugen hangen, mede dankzij de eerlijkheid van een koning die zichzelf niet spaarde.