Vijfendertig verdachten, één slachtoffer: ‘Berry Leenders stierf door geweld in vereniging’

Een beveiliger gedood, twee agenten neergeschoten en inmiddels vijfendertig verdachten aangehouden. De zaak rondom de dodelijke schietpartij in Overasselt groeit uit tot een van de omvangrijkste strafrechtelijke onderzoeken van dit jaar. Maandag besliste de rechter-commissaris dat ook de nieuwste aangehoudene voorlopig niet vrijkomt. De volle omvang van dit dossier begint langzaam zichtbaar te worden.

Een beveiliger gedood in de nacht

Het geweld brak uit in de nacht van maandag op dinsdag in het Gelderse dorp Overasselt. De 51-jarige Berry Leenders uit Wijchen was daar aanwezig als beveiliger. Hij werd doodgeschoten. Twee agenten die op de melding afkwamen, raakten gewond door schoten. De slachtoffers stonden daarmee midden in wat justitie omschrijft als georganiseerd, massaal geweld.

De omstandigheden van de schietpartij wekten direct grote zorgen bij de autoriteiten. Bovendien bleek al snel dat het om meer dan een handjevol daders ging. Rechercheurs sloegen direct na het incident groot alarm en startten een intensief opsporingsonderzoek. Dat onderzoek leidde tot een indrukwekkende reeks aanhoudingen verspreid over meerdere dagen.

Aanhouding in Amsterdam leidt tot nieuwe voorgeleiding

Vrijdag arresteerde de politie in Amsterdam een 26-jarige Belg. Zijn aanhouding was de meest recente in een lange reeks. Maandag stond hij voor de rechter-commissaris bij de rechtbank Gelderland in Arnhem. Die bepaalde dat de man veertien dagen langer in voorarrest blijft. Daarmee sluit zijn situatie aan bij die van de overige verdachten, van wie de meesten ook vastzitten in beperkingen.

De Belg wordt verdacht van betrokkenheid bij het geweld in Overasselt. Concreet gaat het om verdenking van moord of doodslag in vereniging en poging tot moord in vereniging op twee agenten. Dat zijn zware kwalificaties, die duiden op een gecoördineerde aanslag waarbij meerdere mensen bewust samenwerkten.

Massale verdachtengroep met internationale achtergrond

De totale omvang van de verdachtengroep is opvallend. In totaal zijn 35 mensen aangehouden in het onderzoek. Twee van hen zijn inmiddels vrijgelaten, maar blijven formeel verdachte. De overige 33 zitten vast. Onder hen bevinden zich zestien Fransen, elf Nederlanders, twee Algerijnen, een Libiër, een Oekraïner en twee Belgen, waaronder de maandag voorgeleid wordende man.

De leeftijden lopen sterk uiteen. Twee Franse verdachten zijn slechts 16 en 17 jaar oud. De overige verdachten zijn tussen de 18 en 32 jaar. Dat ook minderjarigen betrokken zouden zijn bij een schietpartij waarbij een beveiliger om het leven kwam, geeft de zaak een extra grimmige dimensie. Bovendien illustreert de internationale samenstelling van de groep dat het om een grensoverschrijdend netwerk lijkt te gaan.

Zware verdenkingen: moord en poging tot moord

Alle vastgehouden verdachten worden beschuldigd van moord of doodslag in vereniging. Daarnaast luidt de aanklacht poging tot moord in vereniging op de twee agenten die bij de schietpartij gewond raakten. De toevoeging ‘in vereniging’ is juridisch significant. Die term betekent dat de daders bewust samenwerkten bij het plegen van het geweld. Dat maakt de zaak zwaarder en de strafmaat hoger dan bij een individuele dader.

Justitie moet echter per verdachte aantonen wat diens precieze rol was. Omdat de groep zo groot is en deels internationaal, wordt dat een tijdrovend en complex proces. Voorarrest is in dit soort zaken gebruikelijk, omdat vluchtgevaar en het risico op het beïnvloeden van getuigen reëel zijn. De rechter-commissaris beoordeelt dat telkens opnieuw bij elke voorgeleiding.

Slachtoffer Berry Leenders centraal in omvangrijk dossier

Berry Leenders was 51 jaar en afkomstig uit de buurt van Wijchen. Hij werkte als beveiliger en stond die nacht op zijn post in Overasselt. Zijn dood zorgde voor grote schok in de regio. Wijchen en omgeving rouwden om het verlies van een man die zijn werk deed en daarvoor met zijn leven betaalde. De twee gewonde agenten brachten zichzelf eveneens in gevaar door op het geweld af te komen.

Voor de nabestaanden van Leenders brengt elke nieuwe aanhouding een nieuwe fase in een al pijnlijk proces. Bovendien vraagt een grote verdachtengroep om een langdurig en intensief rechtbanktraject. Dat betekent dat de uitkomst van de strafzaak nog ver weg is. Vertrouwen in de rechtsstaat hangt dan ook deels af van hoe dit complexe dossier verder wordt afgehandeld.

Onderzoek loopt door terwijl verdachten vastzitten

Het strafrechtelijk onderzoek is nog volop gaande. Elke nieuwe aanhouding, zoals die van de 26-jarige Belg vrijdag in Amsterdam, toont aan dat de politie actief blijft zoeken. Tegelijkertijd loopt het juridische traject door. Verdachten worden voorgeleid, rechters-commissarissen beslissen over voorarrest en advocaten bereiden verweren voor.

De komende veertien dagen staan in het teken van nader onderzoek naar de rol van de nieuwste verdachte. Daarna volgt opnieuw een beslismoment: verlengd voorarrest of vrijlating. Gezien de zwaarte van de verdenkingen en het grote aantal betrokkenen, verwachten juridische waarnemers dat de meeste verdachten nog geruime tijd vastzitten. De rechtbank Gelderland staat de komende maanden voor een uitzonderlijk grote en complexe zaak.