Peter van Dongen verkocht zijn huis, stak zijn geld in een klein droomhuis en eindigde met een kogel achter zijn rechteroor op een verlaten bospaadje. Vier jaar na zijn dood zitten drie mannen in de rechtbank in Den Bosch, en geen van hen wil de schutter zijn. Wat begon als een simpele bouwdroom, draaide uit op een moordzaak waarbij de waarheid verder weg lijkt dan ooit.
Een tiny house als beginpunt van een tragedie
De 68-jarige Peter van Dongen uit Breda had een duidelijk plan. Hij verkocht zijn eigen woning om een andere, eenvoudigere manier van wonen te omarmen. Daarvoor trok hij naar Wijnand de L., een 41-jarige ondernemer uit Waspik, die tiny houses bouwde. Peter was er dagelijks te vinden. Hij bouwde mee, klustte mee en was, zoals Wijnand het zelf omschrijft, ‘kind aan huis’. Dat beeld van een enthousiaste klant en een betrokken bouwer maakt wat er daarna gebeurde des te schrijnender.
Op 19 mei 2022 werd Peter van Dongen neergeschoten in het buitengebied bij Helvoirt. Eén kogel trof hem achter zijn rechteroor. Daarna lag hij uren alleen op een zandpad bij natuurgebied De Margriet. Volgens het Openbaar Ministerie heeft hij daar minstens acht uur gelegen, zwaargewond en zonder hulp. Pas de ochtend erna vond iemand hem naast zijn auto. Een week later overleed hij in het ziekenhuis.
Geld als verondersteld motief
Het Openbaar Ministerie heeft een helder beeld van wat er is misgegaan. Wijnand de L. zou schulden hebben gehad en samen met zijn zwager en compagnon Bart B., 27 jaar en afkomstig uit Waalwijk, een plan hebben bedacht om Peter af te persen. Peter had immers een aanzienlijke som geld, het geld van zijn verkochte woning. Dat maakte hem in de oren van het OM een aantrekkelijk doelwit. Vervolgens werd ook Kevin R., 23 jaar en eveneens uit Waalwijk, bij het plan betrokken.
Het OM stelt dat Wijnand en Bart de moord samen hebben beraamd. Hoe en door wie die plannen precies zijn uitgevoerd, is echter precies wat de rechtbank Den Bosch probeert te reconstrueren. De zitting duurt vier dagen en bood dinsdag voor het eerst de ruimte aan alle drie de verdachten om uitgebreid te verklaren. Dat deden ze dan ook, maar niet op een manier die de zaak eenvoudiger maakte.
Drie mannen, drie tegenstrijdige verhalen
Kevin R. erkende aanwezig te zijn geweest op de avond van de schietpartij, maar ontkent resoluut dat hij het schot heeft gelost. Volgens zijn lezing bleef hij in de auto zitten. Hij hoorde een schot en daarna vertrokken ze snel. Dat hij niet uitstapte om te controleren of Peter nog leefde, noemt hij achteraf een fout. ‘Ik heb er spijt van dat ik dat niet heb gedaan’, verklaarde hij voor de rechter. Bovendien was zijn reactie op de verklaring van Bart B. helder: ‘Alles wat ik heb verklaard is waar. Wat Bart zegt is gelogen.’
Bart B. ziet dat echter heel anders. Zijn verklaring wijst juist naar Kevin als de schutter. Volgens Bart liepen ze samen naar de auto van Peter. Hijzelf stond aan de bestuurderskant. Aan de andere kant trok Kevin een vuurwapen. ‘Hij riep dat het een overval was en schoot meteen’, aldus Bart. Daarnaast beweert Bart dat hij helemaal niet de bedoeling had zelf mee te doen aan de afpersing. Twee anderen zouden dat regelen. Waarom hij er toch bij was, kan hij naar eigen zeggen niet goed verklaren.
Wijnand spreekt van tunnelvisie bij politie
Wijnand de L. neemt een andere positie in dan zijn medeverdachten. Hij ontkent niet alleen dat hij heeft geschoten, maar ook elke betrokkenheid bij geweld of afpersing. Tijdens de zitting schreef hij uitgebreid mee in zijn notities en noemde het onderzoek eenzijdig. ‘Er is alleen maar tunnelvisie vanuit de politie. Het gaat alleen maar over geld, geld, geld’, zei hij. Bovendien betwist hij dat hij financiële problemen had of dat Bart hiervan op de hoogte was. ‘Dat heeft hij uit het dossier gehaald’, aldus Wijnand. Hij suggereert dat het vroeg delen van het dossier met de verdachten heeft geleid tot verzonnen verhalen die op de stukken zijn gebaseerd.
Rechter stelt kritische vragen over het zwijgen
De rechtbank liet niet na te wijzen op een opvallende omstandigheid. Jarenlang hebben de drie verdachten nauwelijks of niet verklaard. Pas nu, bij de inhoudelijke behandeling, komen ze met uitgebreide, gedetailleerde verhalen. De rechter vroeg zich hardop af waarom die verhalen niet eerder kwamen. Kevin noemde angst als reden. ‘Het is moeilijk om erover te praten’, verklaarde hij. Bart gaf toe dat hij lange tijd moeite had met het nemen van verantwoordelijkheid. ‘Ik heb leugenachtig verklaard en daar heb ik spijt van’, zei hij.
De officier van justitie reageerde sceptisch op die bekentenis van spijt. Zij wees erop dat Bart in de loop van het onderzoek al zo’n vijftien tot zeventien verschillende verklaringen heeft afgelegd. Die inconsistentie maakt het lastig om nu vast te stellen welke versie van de waarheid echt klopt, en welke is aangepast aan wat uit het dossier bekend is geworden.
Woensdag is het woord aan het OM
De rechtbank in Den Bosch heeft vier zittingsdagen gereserveerd voor deze zaak. Woensdag neemt het Openbaar Ministerie ruim de tijd om zijn visie uiteen te zetten. Het OM zal moeten uitleggen waarom het van mening is dat alle drie de mannen schuldig zijn aan de dood van Peter van Dongen, ondanks de tegenstrijdige verklaringen. De centrale vraag blijft daarbij onbeantwoord: wie haalde de trekker over op dat verlaten bospaadje bij Helvoirt? Een man die zijn huis verkocht om eenvoudiger te leven, verdient op zijn minst een antwoord op die vraag.
Bronnen en credits
Bronnen: Omroepbrabant.nl, Telegraaf.nl
