Soldaat van Oranje speelt dit weekeinde voor de allerlaatste keer. Voor prins Pieter-Christiaan voelt dat als een persoonlijk verlies. De 54-jarige prins, derde zoon van prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven, was in 2010 al bij de première aanwezig. Bovendien keerde hij daarna meerdere keren terug naar het theater, steeds opnieuw geraakt door hetzelfde verhaal.
Een langlopend verhaal achter de schermen
De musical Soldaat van Oranje heeft een bijzondere plek in de Nederlandse cultuurgeschiedenis veroverd. Meer dan vijftien jaar draaide de productie onafgebroken, en inmiddels hebben ruim 4 miljoen bezoekers een stoel gevuld op de tribune. Daarmee geldt het stuk als de langstlopende musical in de geschiedenis van Nederland. Geen andere productie in ons land overleefde zo lang op de planken.
Het verhaal dat ten grondslag ligt aan de musical is echter niet alleen theaterfictie. Soldaat van Oranje verbeeldt het waargebeurde verhaal van Erik Hazelhoff Roelfzema, de Nederlandse oorlogsheld die tijdens de Tweede Wereldoorlog als verzetsstrijder opereerde. Hazelhoff Roelfzema overleed in 2007, maar zijn nagedachtenis leeft voort via het stuk dat zijn leven verbeeldt. Juist daarom raakt het afscheid van de musical Pieter-Christiaan extra diep.
Een persoonlijke band met een oorlogsheld
Voor Pieter-Christiaan is de musical meer dan vermaak. Hij had een hechte band met Erik Hazelhoff Roelfzema persoonlijk. Omdat die band zo sterk was, draagt het stuk voor hem een emotionele lading die verder gaat dan wat een gewone theaterbezoeker ervaart. Bovendien voelt hij ook trots, omdat het verhaal van iemand die hij persoonlijk kende zo grootschalig en indrukwekkend is neergezet.
Op zijn Instagram-pagina deelde de prins een serie foto’s van eerdere bezoeken. Daarbij schreef hij: “Morgen de allerlaatste Soldaat. Genoten van de vele, vele voorstellingen!” Vervolgens vervolgde hij zijn bericht met warme woorden voor iedereen die aan de productie meewerkte. “Van ieder bezoek heb ik genoten, prachtig verhaal, geweldig neergezet door vele cast, crew, orkest en producenten. Uniek in Nederland.” Dat zijn geen loze woorden. Hij bezocht de voorstelling immers jarenlang, steeds opnieuw.
Dit bericht op Instagram bekijken
Van première tot allerlaatste avond
De betrokkenheid van Pieter-Christiaan bij de musical begon al bij het begin. In 2010 zat hij op de tribune bij de première. Daarna keerde hij terug, met wisselend gezelschap. Soms nam hij zijn vader mee, soms zijn kinderen. Elke keer opnieuw zocht hij bewust de weg terug naar hetzelfde theater, naar hetzelfde verhaal. Zaterdag zit hij er voor de laatste keer. Die wetenschap maakt het bezoek zwaarder dan alle voorgaande.
In zijn bericht op Instagram sloot de prins af met twee woorden die de toon precies vangen: “Gemis… en gevoel van trots.” Daarin zit een spanning die begrijpelijk is. Enerzijds verdwijnt iets wat hij jarenlang koesterde. Anderzijds mag Nederland trots zijn op wat er tot stand is gebracht. Toch overheerst voor hem ook een ander soort gemis, een dat verder terugkijkt in de tijd.
De gedachte aan Hazelhoff Roelfzema
Op het moment dat hij terugblikt op de musical, denkt Pieter-Christiaan ook aan de man over wie het stuk gaat. Hij schreef dat Erik Hazelhoff Roelfzema “waanzinnig trots” zou zijn geweest op alles wat er met zijn verhaal is gedaan. Tegelijkertijd is er ook verdriet. De prins voegde toe: “Op zo’n moment mis ik dit unieke mens.” Daarmee maakt hij duidelijk dat het afscheid van de musical onlosmakelijk verbonden is met het missen van de persoon zelf.
Die combinatie van rouw en bewondering kleurt zijn afscheid op een manier die voor buitenstaanders wellicht verrassend is. Echter, wie begrijpt hoe hecht zijn band met Hazelhoff Roelfzema was, snapt waarom dit weekeinde voor Pieter-Christiaan meer betekent dan het einde van een populaire voorstelling. Het is ook een hernieuwd afscheid van een vriend.
Einde van een tijdperk voor de Nederlandse theater wereld
Het sluiten van Soldaat van Oranje raakt niet alleen de koninklijke familie. Vier miljoen bezoekers maakten de afgelopen vijftien jaar kennis met het verhaal van Hazelhoff Roelfzema. Daarmee heeft de musical een breed publiek bereikt dat zijn weerga niet kent in de Nederlandse theaterwereld. Producenten, cast en crew bouwden gezamenlijk iets op dat een vaste plek kreeg in het culturele landschap.
Bovendien groeide de productie uit tot een toeristische attractie op zichzelf. Bezoekers kwamen niet alleen uit Nederland, maar ook vanuit het buitenland speciaal voor dit unieke concept. De voorstelling speelde namelijk in een speciale theaterzaal waarbij het publiek ronddraait, zodat de decors van alle kanten zichtbaar zijn. Dat maakte het concept technisch en artistiek innovatief. Daarom is het einde van de musical ook een verlies voor de Nederlandse culturele sector als geheel.
Wat blijft er over na het doek valt
Na zaterdag verdwijnt Soldaat van Oranje van de planken. Wat overblijft, zijn de herinneringen van miljoenen bezoekers en de nalatenschap van Erik Hazelhoff Roelfzema zelf. Prins Pieter-Christiaan zal de musical missen, dat heeft hij onomwonden gezegd. Zijn woorden op Instagram laten zien hoe diep een culturele productie kan raken wanneer ze persoonlijke geschiedenis en gedeeld erfgoed in zich draagt. Het doek valt, maar het verhaal van de Soldaat van Oranje verdwijnt daarmee niet.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Nieuws.nl, RTL Boulevard, RTL Nieuws
