Moeders lezen brieven van kinderen voor in misbruikzaak Woudenberg: ‘Deed net of ik sliep´

De woorden kwamen van de kinderen zelf, maar het waren de moeders die ze voorlazen in de rechtszaal. Dinsdag legden de ouders van de vermeende slachtoffers in de misbruikzaak Woudenberg hun slachtofferverklaringen af, en de sfeer in de rechtbank was zwaar geladen. Richard van den B. en zijn voormalige echtgenote Evertje van E. staan terecht voor het jarenlang seksueel misbruiken van zes kinderen. De jonge slachtoffers, die tussen de nul en tien jaar oud waren, lieten via hun moeders hun eigen woorden horen.

Zes kinderen uit twee gezinnen

Volgens de aanklacht gaat het om zes kinderen uit twee verschillende gezinnen. Vier van hen zijn dochters van een goede vriendin van Evertje van E. De andere twee, een zoon en een dochter, zijn kinderen van haar broer. De verdachten pasten op de kinderen en organiseerden regelmatig logeerpartijen. Tijdens die logeerpartijen zouden de kinderen soms zijn gedrogeerd met GHB. De zaak heeft daarmee kenmerken van een langdurig en doelbewust patroon van misbruik.

De twee verdachten presenteerden zich jarenlang als vertrouwde gezinsleden in de omgeving van de slachtoffers. Daarom sloeg het nieuws voor de betrokken families des te harder in. Toen de politie de ouders benaderde, stortte hun wereld volledig in. Een van de moeders verwoordde dat gevoel in de rechtszaal direct en pijnlijk: “Hoe hebben jullie op verjaardagen de leuke oom en tante kunnen uithangen, terwijl jullie ons gezin hebben verwoest?”

Kinderen schreven hun ervaringen op

Het meest aangrijpende moment van de zitting was wanneer een van de moeders passages voorlas die haar dochters zelf hadden geschreven. De woorden kwamen niet van advocaten of aanklagers, maar van de kinderen die het misbruik aan den lijve hebben ondervonden. Een van de dochters schreef: “De politie kwam. En opa en oma. Ik moest mijn verhaal aan de politie vertellen. Ik was bang.”

Het meisje beschreef ook de logeerpartijen, waarbij ze achteraf pas begreep wat er had plaatsgevonden. “Als ik logeerde wist ik niks meer. Ik was bang en deed net of ik sliep. Ik was bang en moe en ik kreeg nachtmerries”, schreef ze. Haar zusje voegde daar in haar eigen tekst aan toe: “Ik wil dat jullie altijd in de gevangenis blijven. Jullie zijn stom. Waarom heb je het gedaan, het deed zoveel zeer. Het is niet mijn schuld maar jullie schuld.”

Een leven dat nooit meer normaal wordt

De pijn van de ouders was ook buiten de directe slachtofferverklaringen duidelijk voelbaar. Een van de moeders beschreef hoe de onthullingen haar leven blijvend hebben veranderd. “Alles is kapot, er is voor ons geen normaal leven meer mogelijk”, zei ze in haar verklaring. Die woorden raakten de kern van wat veel families in dergelijke zaken ervaren: het vertrouwen in de wereld om hen heen is definitief gebroken.

Bovendien geldt dat gevoel niet alleen voor de ouders. De kinderen zelf dragen de last van wat hun is overkomen mee, elke dag. De nachtmerries, de angst en de verwarring die de slachtoffers in hun geschreven woorden beschrijven, geven een indruk van de psychische schade die het vermeende misbruik heeft aangericht. Daarnaast komen de verklaringen van de ouders overeen in hun conclusie: het leven zoals het was, bestaat niet meer.

Verdachten stonden bekend als vertrouwde omgeving

De zaak maakt pijnlijk duidelijk hoe misbruik kan plaatsvinden in een omgeving die juist als veilig geldt. Richard van den B. en Evertje van E. werden door beide families beschouwd als betrouwbare bekenden. Ze pasten op de kinderen, organiseerden logeerpartijen en verschenen gewoon op familiefeestjes. Dat vertrouwen maakte de onthulling des te verwoestender voor de betrokken ouders.

Echter gaat het in zulke zaken ook om de vraag hoe daders zich jarenlang kunnen verschuilen achter een façade van normaliteit. De ouders beschreven dinsdag hoe ze terugkijken op momenten waarop de verdachten gewoon aanwezig waren in hun leven, alsof er niets aan de hand was. Dat gevoel van bedrog maakt de pijn nog complexer en dieper.

Rechtszaak duurt voort

De rechtszaak tegen Richard van den B. en Evertje van E. is nog gaande. De rechtbank heeft dinsdag de slachtofferverklaringen van de ouders aangehoord. Daarmee kreeg de zitting een sterk menselijk gezicht, naast de juridische procedure. De verklaringen maken deel uit van het bredere strafproces, waarin het openbaar ministerie nog verdere stappen zal zetten.

Vervolgens zal de rechtbank zich buigen over de bewijsvoering en de eventuele schuld van de verdachten. Een uitspraak is op dit moment nog niet gedaan. De families wachten op een oordeel, terwijl ze tegelijkertijd proberen het dagelijks leven voort te zetten. Zoals een van de moeders het zei: een gewoon leven is voor hen niet meer mogelijk. Wat de rechter ook besluit, die werkelijkheid verandert niet meer.