Kabinet zet in op aanpak extremisme: ‘Overheid gaat gesprek aan met internetsector’

Het kabinet wijst naar bestaand beleid om de invloed van rechts-extremisme tegen te gaan. Een woordvoerder van justitieminister David van Weel verwees op vragen daarover naar de Nationale Extremismestrategie, nadat de bewindsman op X had gewaarschuwd voor de normalisering van rechts-extremistische ideeën. Dat meldt het ANP dinsdag.

Van Weel noemde het zorgelijk dat rechts-extremisme volgens hem “sluipenderwijs” wordt genormaliseerd. Hij schreef op X dat rechts-extremisten hun ideeën onder meer verspreiden via online platforms, de politiek en demonstraties. “Hier moeten we alert op zijn”, aldus de minister. Zijn reactie kwam naar aanleiding van een rapport van de veiligheidsdiensten NCTV en AIVD dat in de berichtgeving als alarmerend werd omschreven.

Wie is David van Weel

Naast zijn functie als minister van Justitie en Veiligheid was Van Weel eerder ook minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet-Schoof, van 3 juni 2025 tot 23 februari 2026. Daarvoor bekleedde hij van juli 2024 tot september 2025 de functie van minister van Asiel en Migratie, eveneens in het kabinet-Schoof. Al in januari 2024 was hij kortstondig minister van Justitie en Veiligheid, voordat hij deze post later opnieuw kreeg toebedeeld, zo blijkt uit informatie van de rijksoverheid.

Van Weel is minister van Justitie en Veiligheid. Hij is lid van de VVD en werd geboren op 4 augustus 1976 in Rotterdam, volgens informatie van de rijksoverheid. Voordat hij minister werd, werkte hij onder meer bij de NAVO als assistent-secretaris-generaal voor innovatie, hybride dreigingen en cyberveiligheid. Eerder was hij ook actief bij het ministerie van Defensie en op het gebied van buitenlandse zaken en asiel en migratie in eerdere kabinetten.

Nationale Extremismestrategie als antwoord

Op de vraag wat de minister concreet doet om de door hem genoemde trend te keren, verwees zijn woordvoerder naar de Nationale Extremismestrategie. Dat overheidsdocument bevat volgens de berichtgeving verschillende actielijnen tegen extremisme in brede zin.

Zo staat in de strategie dat extremistische onlineplatforms worden aangepakt. Daarnaast worden mensen via een website geïnformeerd over desinformatie, zo blijkt uit de aangehaalde strategie. Deze maatregelen richten zich op de informatieomgeving waarin extremistische ideeën volgens Van Weel verspreiding vinden.

Gesprek met internetsector

Een ander onderdeel van de strategie is dat de overheid het gesprek aangaat met de internetsector, aldus de berichtgeving over het document. Hiermee lijkt de aanpak zich niet te beperken tot overheidsmaatregelen alleen, maar ook de samenwerking met techbedrijven en platformen te zoeken.

Verder helpt een adviesorganisatie professionals bij het voorkomen van radicalisering, zo staat in de strategie. Dit onderdeel richt zich op mensen die in hun werk te maken kunnen krijgen met signalen van radicalisering, zoals in het onderwijs, de zorg of het sociaal domein.

Drie verspreidingskanalen genoemd

In zijn bericht op X noemde Van Weel drie specifieke kanalen waarlangs rechts-extremisten volgens hem hun ideeën verspreiden: online platforms, de politiek en demonstraties. Door deze drie expliciet te benoemen, plaatst de minister het vraagstuk niet alleen in de digitale sfeer, maar ook nadrukkelijk in het publieke en politieke domein.

Deze bredere framing sluit aan bij de manier waarop de Nationale Extremismestrategie is opgebouwd, met maatregelen die zowel de online omgeving als de samenwerking met de internetsector en de ondersteuning van professionals in de praktijk raken.

Op zijn X-account, waar hij zich presenteert als minister van Justitie en Veiligheid, plaatste Van Weel eerder al herhaaldelijk berichten over veiligheidsonderwerpen. Zijn waarschuwing voor de normalisering van rechts-extremisme past in die reeks van openbare uitingen over dreigingen die volgens hem aandacht vragen.

Van Weel is niet alleen minister van Justitie en Veiligheid, maar ook eindverantwoordelijk voor de NCTV, de dienst die samen met de AIVD het rapport over rechts-extremisme opstelde. Onder zijn portefeuille vallen daarnaast onderwerpen als de proscriptie van verenigingen en financieringsverboden, instrumenten die kunnen worden ingezet tegen organisaties die als staatsgevaarlijk worden aangemerkt.

Reactie volgt op rapport veiligheidsdiensten

De uitspraken van Van Weel volgden op een rapport van de NCTV en de AIVD dat in de berichtgeving als alarmerend werd omschreven. De precieze inhoud en conclusies van dat rapport zijn niet nader toegelicht in de berichtgeving over Van Weels reactie. Wel is duidelijk dat de minister het rapport aangreep om zijn zorgen publiekelijk te uiten en te verwijzen naar bestaand kabinetsbeleid.

Bestaand beleid, geen nieuwe maatregelen

Opvallend is dat de woordvoerder van Van Weel bij vragen over de aanpak niet met nieuwe maatregelen kwam, maar terugviel op de reeds bestaande Nationale Extremismestrategie. De genoemde onderdelen, van de aanpak van onlineplatforms tot het gesprek met de internetsector, maken deel uit van dat eerder vastgestelde beleidskader.

Daarmee blijft vooralsnog onduidelijk of de zorgen die Van Weel uitte over sluipende normalisering van rechts-extremisme leiden tot aanvullende stappen bovenop de bestaande strategie. Voor nu verwijst het ministerie naar de instrumenten die al beschikbaar zijn.