Harry Leijdekkers (51) staat centraal in een van de grootste witwaszaken die ooit rondom de familie Leijdekkers is opgebouwd. Justitie verdenkt hem ervan dat hij meer dan 15 miljoen euro aan misdaadgeld heeft witgewassen voor de criminele organisatie van zijn jongere broer. Daarbij gaat het onder meer om de aankoop van maar liefst 277 kilo goud, een detail dat de omvang van deze zaak pijnlijk duidelijk maakt.
Broers in de misdaad
Joseph Leijdekkers, beter bekend als ‘Bolle Jos’, geldt als een van de meest gezochte criminelen van Nederland. Zijn naam duikt al jaren op in onderzoeken naar grootschalige drugshandel en georganiseerde misdaad. Terwijl Bolle Jos zelf buiten bereik van de Nederlandse justitie blijft, richt het onderzoek zich nu ook op zijn directe omgeving, inclusief familieleden. Broer Harry Leijdekkers is daarin een spilfiguur geworden. Justitie beweert dat hij actief bijdroeg aan het wegsluizen van crimineel vermogen voor de organisatie van zijn broer.
De verdenking is ernstig van aard. Harry zou niet slechts zijdelings betrokken zijn geweest, maar juist een structurele rol hebben gespeeld in het witwasproces. Zo’n constructie, waarbij familieleden misdaadgeld beheren of omzetten, is een bekend patroon in georganiseerde misdaad. Familiebanden bieden vertrouwen en loyaliteit, waardoor criminele netwerken minder snel uiteenvallen. Justitie speelt hierop in door het netwerk rondom Bolle Jos systematisch te ontmantelen, één verdachte per keer.
Miljoenen omgezet in goud
Het meest opvallende detail uit het onderzoek is de aankoop van 277 kilo goud. Dat is geen impulsieve aankoop, maar een bewuste en omvangrijke investering van crimineel vermogen in een waardevolle, moeilijk traceerbare grondstof. Goud is al eeuwenlang een geliefd middel om zwart geld wit te wassen. Het is draagbaar, internationaal verhandelbaar en relatief anoniem. De totale waarde van 277 kilo goud bedraagt, afhankelijk van de marktprijs, meerdere miljoenen euro’s. Daarmee vormt dit slechts één onderdeel van het vermeende witwaspatroon van Harry Leijdekkers.
Volgens de berichtgeving van het AD bedraagt het totaalbedrag dat Harry Leijdekkers heeft witgewassen ruim 15 miljoen euro. Dat geld zou allemaal afkomstig zijn uit de misdaadorganisatie van zijn broer. Justitie heeft dergelijke constructies eerder gezien rondom grote drugsnetwerken: geld wordt verspreid over meerdere personen en kanalen, omgezet in goederen als goud of vastgoed, en zo langzaam teruggevoerd in de bovenwereld. Het is een techniek die moeilijk te bewijzen is, maar bij een succesvolle vervolging zwaar wordt bestraft.
Bolle Jos zit veilig in Sierra Leone
Ondertussen verblijft Bolle Jos zelf naar verluidt nog altijd vrij in Sierra Leone. Volgens Panorama zou hij nauwe banden onderhouden met de regering van het West-Afrikaanse land en zou hij zelfs verloofd zijn met de dochter van de Siërra Leoonse president. Deze berichten zijn niet onafhankelijk bevestigd, maar als zij kloppen, verklaren zij waarom twee eerdere pogingen van Nederland om hem op te pakken zijn mislukt. Bolle Jos wordt bovendien gelinkt aan de grootste onderschepte cocaïnelading ooit: meer dan 30.000 kilo, in beslag genomen op een vrachtschip voor de Canarische eilanden. Ook dit verband is nog niet officieel bevestigd.
Justitieminister David van Weel heeft inmiddels een nieuwe strategie aangekondigd om Bolle Jos te laten uitleveren. Zijn plan: Sierra Leone onder druk zetten door Europese ontwikkelingshulp aan het land op te schorten. Dat is een forse stap, want het land ontvangt in de periode 2021-2027 ruim 352 miljoen euro aan Europese subsidie, aldus de NOS. Daarin zijn regionale en internationale EU-programma’s nog niet eens meegerekend. Of andere EU-landen bereid zijn mee te werken aan dit plan, is vooralsnog onbekend.
Frank Lammers hekelt plan Van Weel
Niet iedereen is even enthousiast over de strategie van minister Van Weel. Acteur en voormalig Jumbo-gezicht Frank Lammers heeft zich er in de Omroep Brabant-podcast Ni Na Lammers Luisteren fel tegen uitgesproken. Hij vindt het onrechtvaardig om de bevolking van Sierra Leone te straffen voor de aanwezigheid van één Nederlandse crimineel. Lammers is zelf meerdere keren in het land geweest om samen met de stichting van Sander de Kramer scholen te bouwen.
Frank Lammers stelt bovendien dat minister Van Weel een verborgen agenda heeft. Hij suggereert in de podcast dat de minister de kwestie rond Bolle Jos gebruikt om bezuinigingen op ontwikkelingshulp te rechtvaardigen. Lammers zei letterlijk: “Het slaat echt helemaal nergens op om die mensen te straffen voor het feit dat daar een iets te dikke Brabander zit.” Hij sloot af met de uitspraak: “Laat ‘m lekker zitten, denk ik dan. Het zal allemaal wel.” Daarmee verwoordt hij een ongemakkelijke vraag: hoeveel middelen en hoeveel schade zijn gerechtvaardigd om één man te pakken?
Gevolgen voor het bredere netwerk
De vervolging van Harry Leijdekkers past in een breder patroon. Justitie richt zich niet alleen op de hoofdverdachten van criminele organisaties, maar tart ook de mensen die hen faciliteren. Familieleden, zakenpartners en stromannen worden steeds vaker voor de rechter gebracht. Dat maakt het aantrekkelijker voor mensen in de directe omgeving van criminelen om medewerking te weigeren. De zaak tegen Harry Leijdekkers dient daarmee ook als waarschuwing: wie geld wast voor een crimineel netwerk, ook al is dat netwerk van een familielid, riskeert zelf een zware straf.
Zaak nog in volle gang
De rechtszaak tegen Harry Leijdekkers loopt nog. Hij wordt verdacht, niet veroordeeld, en heeft het recht op een eerlijk proces. De details over de 277 kilo goud en de vermeende 15 miljoen euro aan witgewassen geld komen van het AD en zijn gebaseerd op justitiële bronnen. Ondertussen blijft Bolle Jos buiten bereik. Of de diplomatieke druk via ontwikkelingshulp resultaat oplevert, valt nog te bezien. De komende weken zullen uitwijzen hoe zowel de rechtszaak in Nederland als de internationale druk op Sierra Leone zich verder ontwikkelen.
Bronnen en credits
Bronnen: AD, Panorama.nl
