Jan Roos staat in het middelpunt van een stevige storm. De RoddelPraat-presentator maakte tijdens opnames op festival de Zwarte Cross meerdere seksueel getinte opmerkingen tegen minderjarige meisjes, en de gevolgen stapelen zich snel op. Volgens berichtgeving van NieuwRechts overweegt de familie van een zestienjarig meisje aangifte te doen. Tegelijkertijd beweert Roos zelf dat hij honderden doodsbedreigingen heeft ontvangen. Het incident werpt harde vragen op over de grenzen van entertainment.
Wat gebeurde er op de Zwarte Cross?
Dennis Schouten en Jan Roos zijn de gezichten van het onlineprogramma RoddelPraat. Tijdens de jaarlijkse editie van de Zwarte Cross namen zij een video op waarbij ze in gesprek gingen met twee minderjarige meisjes. Dat meldt weekblad Party. Daarbij deden de twee presentatoren zich ten onrechte voor als medewerkers van NPO Radio 2. Dat is niet het geval. Kritiek op die misleidende presentatie vormt een tweede pijler van de publieke verontwaardiging, naast de inhoud van de opmerkingen zelf.
Tijdens het gesprek vertelde een van de meisjes dat ze zestien jaar oud is. Volgens Party en Weekend reageerde de 49-jarige Roos daarop met de woorden: “Dat mag van de wet”. Daarmee doelde hij op haar leeftijd. Later in het gesprek volgden nog twee andere opmerkingen die breed als ongepast werden ervaren. Zo zou hij hebben gezegd dat “alles past met een beetje spuug” en maakte hij bovendien een seksueel getinte grap over masturbatie. De citaten zijn afkomstig uit berichtgeving van Party en Weekend en zijn niet onafhankelijk geverifieerd.
Verspreiding op sociale media zet alles in beweging
Nadat het fragment breed werd gedeeld op sociale media, barstte de verontwaardiging los. Onder de beelden taggeden gebruikers zowel de politie als Instagram, met het uitdrukkelijke verzoek om de video offline te halen. Daarnaast publiceerden verschillende influencers kritische video’s als reactie op het fragment. Zij spraken zich uit tegen de opmerkingen en de manier waarop de minderjarige meisjes in beeld werden gebracht.
De meeste beelden lijken inmiddels te zijn verwijderd. Zowel Party als Weekend melden dat dit is gebeurd uit respect voor de betrokken meisjes. Het is echter niet volledig duidelijk welke video’s precies zijn verwijderd, door wie dat is gedaan en of de oorspronkelijke RoddelPraat-beelden nog ergens online staan. Zekerheid hierover ontbreekt vooralsnog.
Familie overweegt aangifte, maar heeft die nog niet gedaan
Volgens berichtgeving van NieuwRechts overweegt de familie van het zestienjarige meisje aangifte te doen naar aanleiding van de opmerkingen van Jan Roos. Het is belangrijk om te benadrukken dat de bronnen niet bevestigen dat die aangifte inmiddels daadwerkelijk is ingediend. Ook is op basis van de beschikbare informatie niet duidelijk tegen wie de aangifte precies gericht zou zijn, noch op welke mogelijke strafbare feiten die betrekking zou hebben. De politie heeft vooralsnog geen bevestiging gegeven.
Het overwegen van een aangifte is bovendien een wezenlijk ander gegeven dan het doen van een aangifte. Toch markeert het gegeven dat een familie die stap serieus overweegt, hoe hoog de emoties inmiddels zijn opgelopen. De zaak onderstreept daarnaast hoe snel een online video juridische en maatschappelijke consequenties kan hebben voor de betrokkenen.
Roos zegt zelf doelwit te zijn van bedreigingen
Nadat de ophef losbarstte, liet Jan Roos aan NieuwRechts weten dat hij naar eigen zeggen honderden doodsbedreigingen heeft ontvangen. Die bewering is uitsluitend gebaseerd op een eigen verklaring van Roos aan die nieuwssite en wordt niet door een onafhankelijke bron bevestigd. Desondanks wijst de bewering op een patroon dat vaker opduikt bij online ophef: terwijl de hoofdpersoon zwaar bekritiseerd wordt, keert een deel van de online woede zich op een even ongepaste manier terug. Doodsbedreigingen zijn, ongeacht de context, altijd onacceptabel.
Dennis Schouten heeft zich vooralsnog niet publiekelijk uitgesproken over het incident. Zijn rol in de video is eveneens onderwerp van kritiek, al richt de publieke verontwaardiging zich tot nu toe voornamelijk op Roos. Waarom dat onderscheid zo scherp is, wordt in de bronnen niet nader verklaard.
Bredere context: grenzen van online entertainment
RoddelPraat is een onlineprogramma dat zich richt op roddels en entertainment en eerder al meerdere keren controversieel nieuws genereerde. Het feit dat de presentatoren zich voordeden als medewerkers van NPO Radio 2, een publieke omroep, voegt een extra laag toe aan de kritiek. Daarmee zouden ze het vertrouwen dat mensen in die omroep stellen hebben ingezet om toegang te krijgen tot jonge festivalgangers. NPO Radio 2 is op geen enkele wijze betrokken bij RoddelPraat.
Het incident roept bovendien bredere vragen op over de verantwoordelijkheid van makers van online content. Anders dan bij traditionele omroepen gelden voor onlineprogramma’s geen redactionele codes of toezicht vanuit een omroeporganisatie. Daardoor kunnen grenzen eerder worden overschreden, zeker wanneer minderjarigen in beeld komen. De meisjes zijn in geen van de beschikbare berichten bij naam of met andere identificerende gegevens vermeld, en dat is terecht.
Wat gebeurt er nu?
De situatie rond Jan Roos en RoddelPraat is op dit moment nog volop in beweging. De mogelijke aangifte hangt in de lucht, de beelden zijn grotendeels verwijderd en de maatschappelijke discussie over de verantwoordelijkheid van online entertainers is volop gaande. Of de familie van het meisje daadwerkelijk naar de politie stapt en wat de juridische gevolgen zouden kunnen zijn, moet de komende dagen duidelijk worden. Jan Roos en Dennis Schouten hebben vooralsnog geen uitgebreide publieke verklaring afgelegd over de inhoud van de video of hun handelswijze op de Zwarte Cross.
Bronnen en credits
Bronnen: NieuwRechts.nl, Party, Weekend
