Vandaag begint het staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Kenia, maar niet iedereen is daar blij mee. Vooral veel jonge Kenianen uiten hun onvrede over de aanwezigheid van het koningspaar. Zij vinden dat Nederland met dit bezoek de Keniaanse president William Ruto legitimeert, terwijl hij wordt beschuldigd van ernstige mensenrechtenschendingen.
Kritiek van Keniaanse jongeren
De 33-jarige Kyalo, een van de critici, noemt het staatsbezoek ‘heel, heel bitter’. Hij benadrukt dat Kenianen niets tegen het Nederlandse koningspaar hebben, maar dat de timing bijzonder ongelukkig is. “Het komt op een moment waarop Kenianen meer dan genoeg hebben van hun regering,” zegt hij.
Kyalo en vele anderen begrijpen niet waarom Nederland, dat bekendstaat als een voorvechter van mensenrechten, ervoor heeft gekozen om dit bezoek door te laten gaan. “Het koninklijk bezoek valideert alles waar onze president voor staat, en dus ook ontvoeringen, moorden en leugens,” stelt hij.
Veel jongeren die vorig jaar nog openlijk protesteerden tegen de regering, durven nu niet meer met de media te spreken. Sommigen vrezen zelfs voor hun veiligheid. “Wil je soms dat ik ontvoerd word?” vraagt Kyalo half lachend, half serieus.
Achtergrond: gewelddadige onderdrukking van protesten
De woede onder veel Kenianen is niet zomaar ontstaan. In 2023 braken massale protesten uit tegen omstreden belastingverhogingen. Demonstranten bestormden zelfs het parlement. De overheid sloeg de protesten keihard neer, met dodelijk geweld als gevolg.
Volgens de Keniaanse commissie voor mensenrechten zijn er sindsdien minstens 62 mensen gedood, veelal door politiekogels. Daarnaast werden minstens 85 activisten ontvoerd, van wie sommigen later vermoord werden teruggevonden. Critici beschuldigen de regering van systematische intimidatie en repressie. De overheid zelf ontkent elke betrokkenheid.
Nederland kiest toch voor het bezoek
Eerder werd het staatsbezoek al een keer uitgesteld vanwege zorgen over deze mensenrechtenschendingen. Toch besloot Nederland om het bezoek nu door te laten gaan. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken is dit belangrijk voor de handelsrelatie tussen beide landen.
Nederland is een belangrijke handelspartner voor Kenia, met name in de export van bloemen en avocado’s. Meer dan 150 Nederlandse bedrijven zijn actief in het land. De aanwezigheid van de koning wordt gezien als een teken van vriendschap en economische samenwerking. Koninklijk Huis-verslaggever Sander Paulus legt uit: “De koning is het hoogste wat je te bieden hebt als land. Door hem mee te nemen, laat je als Nederland aan Kenia zien: wij zijn goede vrienden.”
‘In gesprek over mensenrechten’
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken benadrukt dat het bezoek niet alleen om handel draait. Er zal ook over mensenrechten worden gesproken. Koning Willem-Alexander benoemde dat vandaag in zijn openingswoord: “Ik ben blij dat ik door de hechte band tussen onze landen tijdens dit bezoek aandacht kan vragen voor onderwerpen als mensenrechten, goed bestuur en accountability.”
Hoe en wanneer dat precies zal gebeuren, is nog niet bekendgemaakt.
Jongeren voeren online actie
Al sinds de aankondiging van het staatsbezoek verzetten veel Kenianen zich tegen de komst van het koningspaar. Op X (voorheen Twitter) werd de hashtag #CancelStateVisit trending. Honderden Kenianen stuurden e-mails naar de Nederlandse koning en koningin met het verzoek om het bezoek te annuleren. In Nederland dienden Keniaanse Nederlanders een petitie in bij de Tweede Kamer, die meer dan 22.000 handtekeningen kreeg.
Deze acties passen in een bredere trend. De jonge generatie Kenianen staat bekend om haar online activisme. In tegenstelling tot hun ouders accepteren ze corruptie en machtsmisbruik niet zomaar. Hun protesten zijn niet gebonden aan stamverbanden, maar richten zich op politici die daadwerkelijk het volk vertegenwoordigen.
‘Ik wil mijn vrienden niet verraden’
Vandaag spraken koning Willem-Alexander en koningin Máxima met Keniaanse jongeren, onder wie enkele voormalige demonstranten.
Activist Joshua Okayo, die vorig jaar werd ontvoerd na een protest, werd ook uitgenodigd. Toch bedankte hij voor de eer. Op X schreef hij: “Dit bezoek draait meer om de avocadoprijzen in Nederland dan om de talloze mensenrechtenschendingen in Kenia.”
Hij voegde daaraan toe: “Ik vereer jullie [het koningspaar] tot in de hemel, maar ik ben bang dat ik mijn vrienden, kameraden en landgenoten niet wil verraden.”
Staatsbezoek blijft omstreden
Het bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Kenia blijft een gevoelig onderwerp. Hoewel de Nederlandse overheid benadrukt dat mensenrechten een gespreksonderwerp zijn, vrezen veel Kenianen dat het bezoek vooral economische belangen dient.
De komende dagen zal duidelijk worden of Nederland daadwerkelijk druk uitoefent op Kenia om de mensenrechtensituatie te verbeteren, of dat economische belangen toch de boventoon voeren.
