Op 13 oktober staan Jan Roos en Dennis Schouten voor de rechtbank in Groningen. Het Openbaar Ministerie vervolgt de twee RoddelPraat-presentatoren voor belediging van twee vrouwen. Volgens het OM waren hun uitspraken vernederend en seksistisch. Roos en Schouten spreken zelf van satire. De rechter moet uiteindelijk bepalen of de grens van strafbare belediging is overschreden.
Aflevering over twee vrouwen leidt tot strafzaak
De zaak draait om een RoddelPraat-aflevering waarin werd besproken hoe Milo van de YouTube-groep Bankzitters met twee vrouwen naar bed zou zijn geweest. Vervolgens toonden de presentatoren foto’s van de vrouwen. Daarna volgde een reeks beledigingen aan het adres van de vrouwen. Roos noemde hen onder meer ‘vadsige olifanten’ met ‘haar op de poes’.
De aflevering stond ongeveer 23 uur online. Dat ze verdween, had volgens Panorama.nl niets met de grappen over de vrouwen te maken. Wilfred Genee dreigde met een rechtszaak, omdat in dezelfde uitzending ook een fragment te zien was van zijn dochter die ruzie had op school. Een week nadat de aflevering offline ging, boden de makers hun excuses aan.
Wat het OM het duo verwijt
Het Openbaar Ministerie komt met stevige bewoordingen. In een eigen bericht over de zaak noemt het de opmerkingen vernederend en seksistisch en spreekt het van ‘pure vrouwenhaat’. Ook legt het OM een verband tussen RoddelPraat en geweld tegen vrouwen in Nederland. De verdenking zelf luidt echter op belediging van twee vrouwen.
Dat de zaak voor een meervoudige kamer komt, betekent dat drie rechters het dossier behandelen. De vervolging werd op vrijdag 25 bekend. Roos en Schouten reageerden kort daarna, elk vanuit een eigen invalshoek.
Roos: ‘Cabaret’ en een vergelijking met mannen
Jan Roos noemde het besluit van het OM ‘cabaret’. Hij noemt zijn tirade over de vrouwen niet per se smaakvol, maar vindt het belachelijk dat hij voor een meervoudige kamer moet verschijnen na een paar grappen in een satirisch programma. ‘Vrijheid van meningsuiting wordt steeds vaker beperkt’, zei hij.
De kwalificatie ‘vrouwenhaat’ wijst hij af. Grappen over vrouwen betekenen volgens hem niet automatisch dat iemand vrouwen haat. Hij trekt een vergelijking met mannen: ‘Als je grappen maakt over dikke mannen, is dat toch ook niet meteen mannenhaat?’ Ook de koppeling met geweld vindt hij onterecht, want in RoddelPraat is volgens hem nergens opgeroepen tot geweld.
Schouten erkent overschrijding, maar ziet geen strafbaar feit
Dennis Schouten stoort zich vooral aan de zware woorden van het OM. Hij vreest dat mensen die RoddelPraat niet kennen nu denken dat hij en Roos vrouwen haten of gewelddadig zijn tegen vrouwen. Dat bestrijdt hij nadrukkelijk.
Tegelijk geeft hij toe dat de twee in de bewuste uitzending te ver zijn gegaan. Achteraf zou hij de aflevering anders maken. De namen van de vrouwen hadden volgens hem nieuwswaarde, maar de beledigingen zou hij bij een nieuwe montage een stuk korter maken. Dat betekent volgens hem nog niet dat de uitspraken strafbaar zijn. ‘Satire is satire bij ons als wij pogen grappig te zijn’, zegt Schouten. Destijds dacht hij nooit dat de uitspraken strafbaar waren.
Persoonlijk contact met de vrouwen is er volgens Schouten nooit geweest. Ook na de excuses hebben de partijen elkaar niet gesproken.
Kritiek op het OM en de inzet van drie rechters
Beide presentatoren richten hun pijlen ook op justitie. Schouten zegt het gevoel te hebben dat het OM een agenda tegen RoddelPraat heeft. Hij wijst op eerdere zaken rond het programma en op de eerdere arrestatie van Roos. Ook de manier waarop het OM zich nu over de zaak uitlaat, vindt hij opvallend.
Roos stelt een vraag over capaciteit. Hij betwijfelt of de inzet van drie rechters in verhouding staat tot de mogelijkheden bij justitie, aangezien er volgens hem vanwege capaciteitsproblemen honderden andere zaken wachten. Verder zegt Roos dat geen enkele journalist hen voorafgaand aan de berichtgeving heeft gebeld: ‘Nul.’
Hans Teeuwen reageert met sarcasme
Ook cabaretier Hans Teeuwen heeft het nieuws gevolgd. In een video reageert hij sarcastisch op de ontwikkelingen. ‘Afschuwelijke berichten in het nieuws’, begint hij, om vervolgens te zeggen dat homo-acceptatie achteruitholt en steeds meer mannen het acceptabel vinden hun vrouw te slaan. Hij eindigt met de opmerking dat hij blij is dat het OM ‘eindelijk ingrijpt’, want het OM heeft Jan Roos aangeklaagd. De uitspraak is ironisch bedoeld en geen oprechte steun voor de vervolging.
Teeuwen geldt als voorvechter van het vrije woord. Tegen hem werd in het verleden meermaals aangifte gedaan, onder meer over uitspraken over de Turkse president Erdogan. Recent kreeg hij te maken met een politie-inval na een satirisch filmpje waarin hij burgemeester Femke Halsema imiteerde.
De rechter moet de grens trekken
De kern van de zaak is de vraag wanneer een grap over personen een strafbare belediging wordt. Roos en Schouten voeren aan dat het om satire gaat en dat er niet is opgeroepen tot geweld. Het OM beoordeelt dezelfde uitspraken als vernederend, seksistisch en als vrouwenhaat. De rechtbank in Groningen buigt zich op 13 oktober over de zaak.
Bronnen en credits
Bronnen: Ditjes & Datjes, Panorama.nl, nieuwrechts.nl, roddelpraat.nl, revu.nl
