Vanaf 1 juli 2025 wordt het voor gepensioneerden mogelijk om in één keer 10 procent van hun pensioenspaarpot op te nemen op de eerste pensioendag. Dit ‘bedrag ineens’ is onderdeel van de nieuwe pensioenwetgeving en biedt ouderen meer keuzevrijheid over hun pensioengeld. Hoewel het voorstel brede steun heeft in de Tweede Kamer en naar verwachting ook in de Eerste Kamer, zijn er belangrijke voordelen en risico’s waar rekening mee moet worden gehouden.
Wat houdt het ‘bedrag ineens’ in?
Het idee achter het ‘bedrag ineens’ is dat gepensioneerden eerder in hun leven kunnen genieten van hun gespaarde pensioengeld. Stel dat iemand een pensioenspaarpot van €250.000 heeft opgebouwd, dan zou diegene €25.000 kunnen opnemen. Veel toekomstige gepensioneerden overwegen dit geld te gebruiken voor zaken zoals reizen, het aflossen van een hypotheek of de aanschaf van bijvoorbeeld een camper.
Uit onderzoek van het Nibud blijkt dat ongeveer een derde van de 55- tot 67-jarigen geïnteresseerd is in deze regeling. Arnold Kriens, verkoper van kampeerwagens, ziet hierin kansen: “Als op deze manier mensen een beetje hulp krijgen om hun droom waar te maken, is dat natuurlijk heel mooi.”
Voordelen van deze regeling
- Meer zeggenschap: Gepensioneerden krijgen meer controle over hoe en wanneer ze hun pensioengeld willen gebruiken.
- Genieten in goede gezondheid: Door eerder een deel van het pensioengeld op te nemen, kunnen mensen in de eerste jaren van hun pensioen meer uitgaven doen terwijl ze nog gezond en vitaal zijn.
- Flexibiliteit: Het bedrag kan worden gebruikt voor grote uitgaven, zoals reizen, het afbetalen van schulden of schenken aan kinderen.
Risico’s en nadelen
Hoewel het idee aantrekkelijk lijkt, waarschuwen experts zoals Nikki Trip, pensioenbestuurder in opleiding, voor de mogelijke financiële gevolgen:
- Lagere maandelijkse uitkering: Wie kiest voor een bedrag ineens, krijgt de rest van het pensioen in kleinere maandelijkse uitkeringen. Dit kan problematisch zijn bij onverwachte kosten, zoals hogere zorguitgaven.
- Hogere belasting: Het bedrag wordt als inkomen gezien, wat kan leiden tot een forse inkomstenbelasting. Bij sommige inkomensgroepen kan dit oplopen tot 50 procent of meer.
- Minder toeslagen: Door het hogere inkomen kunnen zorg- of huurtoeslagen gedeeltelijk of volledig vervallen. Dit treft vooral lagere en middeninkomens hard, die hierdoor tot 80 procent van het bedrag kwijt kunnen raken.
- Solidariteit onder druk: Het Nederlandse pensioenstelsel is gebaseerd op solidariteit. Wie vroeg overlijdt, laat zijn opgebouwde vermogen achter in het fonds, waardoor anderen verzekerd zijn van levenslange uitkeringen. Het bedrag ineens kan dit principe verzwakken.
Noodzaak voor betere voorlichting
Het Nibud benadrukt dat het kabinet duidelijke informatie moet bieden over de mogelijke nadelen. In Groot-Brittannië, waar een vergelijkbare regeling bestaat, geeft de overheid advies aan pensioenspaarders over hun keuze. Het ministerie van Sociale Zaken overweegt een rekenhulpmiddel te ontwikkelen, zodat mensen beter inzicht krijgen in de financiële impact van het bedrag ineens.
Een compromis in de pensioenwet
Hoewel het CDA eerder een voorstel deed om het bedrag fiscaal neutraal te maken, werd dit amendement afgewezen in de Tweede Kamer. Hierdoor blijft de regeling financieel aantrekkelijker voor hogere inkomens dan voor mensen met een lager inkomen.
Voor wie is het geschikt?
Het bedrag ineens kan een goede keuze zijn voor mensen met een goed pensioen, weinig toeslagen en een duidelijke bestemming voor het geld. Maar voor mensen met een lager inkomen of hoge afhankelijkheid van toeslagen is voorzichtigheid geboden.
Conclusie
Het ‘bedrag ineens’ biedt gepensioneerden meer vrijheid, maar brengt ook risico’s met zich mee. Zorgvuldige planning en goede informatievoorziening zijn essentieel om verkeerde keuzes te voorkomen. Voor sommige mensen kan het de kans zijn om een droom te verwezenlijken, terwijl het voor anderen financiële onzekerheid kan betekenen.
