Aleid en Bert, al meer dan veertig jaar trouwe klanten van ING, kregen onlangs tot hun verbazing een brief van de bank. De brief vroeg hen om een verklaring over de herkomst van hun eigen geld en het doel van hun transacties. Hoewel ze altijd keurig hebben gewerkt en geen verdacht verleden hebben, lijkt ING hun rekening als “risicoprofiel” te beschouwen.
Wetgeving tegen witwassen
De strengere controles van banken zijn een direct gevolg van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (WWFT). Deze wet verplicht banken om ongebruikelijke transacties te melden en onderzoek te doen naar klanten. Wat precies een ongebruikelijke transactie is, wordt deels door de bank zelf bepaald. Verdachte meldingen worden doorgestuurd naar de Financial Intelligence Unit (FIU), die bepaalt of verder onderzoek nodig is.
Een overweldigend aantal meldingen
Jaarlijks worden er ongeveer 2 miljoen meldingen van ongebruikelijke transacties gedaan bij opsporingsdiensten. Volgens advocate Anke Feenstra wordt slechts een klein deel daarvan als echt verdacht aangemerkt. “Dat zou je kunnen kwalificeren als een schot hagel,” aldus Feenstra.
Onterecht aangemerkt als risico
Aleid en Bert moesten niet alleen uitleg geven over hun transacties, maar kregen later aanvullende vragen van ING. Ze werden gevraagd naar hun saldo bij andere banken en moesten zelfs hun belastingaangifte indienen. Aleid, die zelf jaren bij een bank heeft gewerkt, begrijpt niet waarom ze als risicovol worden gezien. “Wij hebben niets te verbergen,” vertelt ze aan Radar.
Het stel vroeg ING om opheldering, maar kreeg alleen een standaardantwoord: “Wij kunnen ons beleid niet delen.”
Voelt als onrecht
De situatie heeft Aleid en Bert onzeker gemaakt. Ze weten niet of het onderzoek van ING inmiddels is afgerond. Bert verwoordt hun frustratie: “Als wij een groot risico zijn, denk ik dat 99 procent van de inwoners van Nederland een groot risico is.”
Meer gevallen zoals Aleid en Bert
Het verhaal van Aleid en Bert staat niet op zichzelf. Zo vertelde een andere ING-klant, Ruud, dat hij een verklaring moest geven voor uitgaven bij de supermarkt en maandelijkse betalingen aan een energieleverancier.
Toenemende controle door banken
De strikte naleving van de WWFT laat zien hoe banken steeds meer klanten screenen om te voldoen aan wet- en regelgeving. Toch roept deze werkwijze vragen op over privacy en proportionaliteit. Klanten zoals Aleid en Bert voelen zich onterecht verdacht gemaakt en krijgen geen duidelijke uitleg van hun bank.
Wat kun je doen?
Advocaten adviseren om altijd volledige en duidelijke antwoorden te geven als een bank om informatie vraagt. Klanten kunnen ook bezwaar maken als ze vinden dat de bank onterecht handelt, al blijft het lastig om transparantie van banken af te dwingen.
